روی موج نجوم

این هفته، روی موج نجوم، درباره صلح ستارگان حرف می‌زنیم

2011-04-11T23:10:00.001+04:30

اگر شما هم به این شعر سهراب سپهری باور دارید كه «هر كجا هستم باشم، آسمان مال من است» به احتمال زیاد با مسئولان برگزاری پروژه جهانی صلح ستارگان هم عقیده و همراه هستید.

صلح ستارگان، نام پروژه‌ای زمینی است كه از چند سال پیش برای آشتی دادن مردم دنیا و نزدیك كردنشان به هم برگزار می‌شود. علاقه‌مندان نجوم دوست دارند با دوستانی در آن سوی مرزهای جغرافیایی به آسمانی بدون مرزهای ساختگی انسان‌ها نگاه كنند. پروژه صلح ستارگان می‌خواهد با همكاری گروه‌های نجومی كشورهایی كه مرزهای خاكی میان آنها فاصله انداخته، شب رصدی مشتركی در نزدیكی نقاط مرزی برگزار كند و از این راه، صلح آشتی میان آدم‌ها را، دست كم در یك شب رصدی رقم بزند.

اگر دوست دارید بدانید درباره صلح ستارگان و فعالیت‌هایی كه تا امروز انجام شده بیشتر بدانید، یا اگر دوست دارید برای صلح ستارگان قدمی بردارید و نمی‌دانید از كجا می‌توانید شروع كنید، شنونده برنامه این هفته روی موج نجوم باشید.

پنجاهمین برنامه از مجموعه رادیویی «روی موج نجوم» به پروژه جهانی صلح ستارگان اختصاص دارد. در این برنامه آیرین شیوایی و
سیاوش صفاریان‌پور، به نمایندگی از برگزاركنندگان این پروژه در ایران، همراه با احمد كریمی، كارشناس و مجری «روی موج نجوم»، در استودیو پخش رادیو تهران حاضر خواهند بود و درباره این پروژه صحبت خواهند كرد.

شما هم اگر سؤالی درباره این پروژه دارید، يا دوست داريد اطلاعات بيشتري از چگونگي برگزاري آن داشته باشيد، می‌توانید به صورت تلفنی یا با فرستادن پیام، سؤالتان را مطرح كنید و پاسخ مورد نظرتان را بشنوید.

«روی موج نجوم»، سه شنبه، 23 فروردین 1390 از شبكه رادیویی تهران پخش می‌شود. برای شنیدن این برنامه در تهران، موج رادیو را روی موج اِف‌اِم ردیف 94 تنظیم كنید و در شهرهای دیگر، روی موج اِی‌اِم ردیف 1332.

نظرها و پیشنهادهایتان درباره برنامه را می‌توانید در وب‌سایت روی موج نجوم بنویسید، یا به صورت تلفنی در برنامه مطرح كنید.

دانلود برنامه چهل و نهم

2011-04-11T12:06:00.005+04:30

چهل و نهمین برنامه ((روی موج نجوم)) روز شانزدهم فروردین از شبکه رادیویی تهران پخش شد.
در اولین سالگرد آغاز پخش این برنامه،همه کارشناسان سال گذشته در استودیو حاضر بودند و به برنامههای نجومی رسانه در سال گذشته نگاهی انداختند.همچنین پیشنهادهایی برای بالا رفتن کیفیت برنامه در سال90 مطرح شد.
لینک صوتی این برنامه را میتوانیید از اینجا دریافت کنید.

این هفته، یك سالگی روی موج نجوم

2011-04-04T19:25:00.000+04:30

یك سال از پخش اولین برنامه رادیویی «روی موج نجوم» گذشت. شاید از بین رادیویی‌ها و حتی نجومی‌ها كمتر كسی تصور می‌كرد رادیو رسانه خوبی برای یك برنامه نجومی باشد. آن هم برنامه‌ای زنده، با زمان یك ساعت و نیم در هفته.

حالا یك سال از آغاز پخش روی موج نجوم گذشته و دوستان و همراهان برنامه، با نظرها و پیشنهادها و حضورشان در برنامه به ادامه راه كمك كرده‌اند. دیگر كسی نگران این موضوع نیست كه نشود از رادیو با مخاطبان علاقه‌مند به نجوم ارتباط برقرار كرد.

این هفته در چهل‌ونهمین برنامه از مجموعه روی موج نجوم، گروه كارشناسی در استودیو پخش رادیو تهران حاضر خواهند بود و درباره نجوم در رسانه، و برنامه یك ساله «روی موج نجوم» صحبت خواهند كرد.

اگر چه در طول یك سال گذشته در تمام بالا و پایین‌های راه همراه برنامه بوده‌اید، اما این هفته از شما دعوت می‌كنیم تا دست دوستی‌تان را كمی محكم‌تر بفشارید و نظرها و پیشنهادهایتان را درباره برنامه روی موج نجوم سال 1390بگویید. نظرهایی كه بدون شك در بالا رفتن كیفیت برنامه تأثیرگذار خواهند بود. ماهنامه نجوم این هفته به بهترین پیشنهاد، شش ماه اشتراك ماهنامه را هدیه می‌دهد.

روی موج نجوم، در سال جدید هم سه شنبه‌ شب‌ها، روی موج اِف‌اِم، ردیف 94 در تهران، و موج اِی‌اِم ردیف 1332 در شهرهای دیگر پخش می‌شود. تمام قسمت‌های پخش شده در سال 89، همچنان در وب‌سایت برنامه قابل دسترسی است.

چهل و نهمین برنامه روی موج نجوم با موضوع یك سالگی برنامه را سه شنبه، 16 فروردین 1390 ساعت 21 تا 22:30 گوش كنید.

چرا ایرانیان شروع فصل بهار را برای جشن سال نو انتخاب كرده‌اند؟ (حوريه آقانور)

2011-03-27T23:28:00.001+04:30

تصور خیلی‌ها این است که چون مدار زمین به دور خورشید بیضی شکل است و فاصله‌اش ازخورشید در طول سال تغییر می‌کند فصلها به وجود می‌آیند.

اما واقعیت غیر از این است. در زمستان زمین به خورشید نزدیکتر مي‌شود!!!!

در نتیجه عامل اصلی به وجود آمدن فصول در کره زمین فاصله نیست بلکه علت را باید در حرکات مختلف زمین جستجو کرد.

ایجاد فصل ها نتیجه کج بودن محور زمین است.

محور زمین یک خط فرضی ست که قطب‌های شمال و جنوب را به هم وصل می‌کند. اما محور زمین مستقیم از بالا به پایین کشیده نشده، بلکه با حدود 23.5درجه در مقایسه با صفحه مداری کج شده است. این کجی و حرکت زمین به دور خورشید باعث تغییر فصل می‌شود.

ابتدای پاییز نیمه شمالی زمین به شکل کج از خورشید رو برمی‌گرداند. در نتیجه نور خورشید به شکل کمرنگی بر سراسر نیمه شمالی زمین گسترش پیدا می‌کند و نیمکره شمالی زمستان را تجربه می‌کند. در همان زمان نور خورشید به شدت روی نیمه جنوبی زمین می‌افتد که در حال گذراندن تابستان است.

ابتدای بهار, زمین به شکل کج به سمت دیگر خورشید رو می‌کند. حالا نیمه شمالی زمین به جانب خورشید کج شده و نور خورشید به شدت روی نیمه شمالی زمین می‌افتد ونیمکره شمالی تابستان را تجربه می‌کند. در همان زمان نور خورشید روی نیمه جنوبی زمین که زمستان را می‌گذراند، کم شدت تر است .

به این ترتیب موقعی که قطب شمال به سمت خورشید کج می شود بخش شمالی زمین تابستان دارد. با روزهای بلند و شب های کوتاه. بعد از شش ماه زمین به سمت دیگر خورشید حرکت کرده است. نیمه شمالی حالا نسبت به خورشید کج شده است و بخش شمالی زمین روزهای کوتاه و شب های بلندی دارد.

انقلاب تابستانی و زمستانی

انقلاب زمستانی درشروع زمستان که کوتاه ترین روز سال است رخ می دهد. انقلاب تابستانی نیز درشروع تابستان که بلند ترین روز سال است رخ می دهد. که این امر به دلیل زاویه محور دوران زمین به دور خود، نسبت به سطح مدار گردش زمین به دور خورشید ناشی می شود.

اعتدال بهاری و پاییزی

اعتدال بهاری و پاییزی روزهایی هستند که روز و شب طول مساوی دارند.

اعتدال بهاری با شروع بهار در نیمکره شمالی و شروع پاییز در نیمکره جنوبی رخ می دهد. اعتدال پاییزی با شروع پاییز در نیمکره جنوبی و شروع بهار در نیمکره جنوبی شکل می گیرد.

همانطور که می دانیم دایرة البروج در دو نقطه، استوای سماوی را قطع می كند كه «اعتدال بهاری» و «اعتدال پاییزی» نام دارند. در واقع وقتی كه خورشید به این دو نقطه می رسد، طول شب و روز با هم برابر شده و یكی از دو فصل بهار و یا پاییز آغاز می شوند.

شروع فصل بهار عبارتست از ورود زمین به نقطه ی اعتدال بهاری.

در تقویم" جلالی" که دقیقترین تقویم موجود در جهان است، مقرر شده است که با رسیدن خورشید به نقطه "اعتدال بهاری" سال آغاز شود.

بنابرین «لحظه تحویل سال» لحظه ای است بین ظهر روز اول فروردین و ظهر روز آخر اسفند، كه مركز خورشید بر نقطه اعتدال بهاری منطبق شود.

در اعتدال بهاری خورشید از جنوب (پایین) استوای سماوی به شمال آن می‌آید و پس از آن طول روزها برای ساکنان نیم‌کره شمالی زمین بیشتر خواهدشد.
لحظه تحویل سال شمسی زمانی است که خورشید به نقطه اعتدال بهاری می‌رسد. ایده و کار روی چنین تقویم دقیق و جالبی از شاهکارهای ایرانیان بوده‌است و تقویم شمسی میراث با ارزشی است که به ما رسیده‌است.

سال نو مبارك!

... ز آواز خوش هزاردستان! (محمدمحسن مهدی‌زاده)

2011-03-27T00:43:00.002+04:30

نرم نرمک می‌گذشت

پاره ابر سیاهی

قطره‌ای باران که چکاند

شبنمی شد

روی گلبرگ یکی از این همه گل!

نگاه تو ، نگاه من است . من بهارم را در ویژهنامه‌های دوچرخه و دانستنیها و کلی روزنامه دیگر می‌بینم . شاید برای همین باشد که وقتی نجوم برایم نیامد و یکی هم زودتر آن را از کتابخانه عمومی گرفت، شب‌های بهارم خراب شد . من مطمئنم که نگاه من، نگاه توست. چون ممکن است که امسال خیلی چیزها عیدت را خراب کرده باشند و برعکس خیلی چیزها عیدت را آباد. تو بهارت را در هر چیز که دوست داری میبینی و من هم، و مطمئنم که هر دو یک حس را داریم در دیدن این دو تا و این یعنی یک انقلاب در فهمیدن نوع دیدمان و ساده‌تر یعنی همان بهار .

اگر این ها را درست حدس زده باشم، همین الان آسمان قلبتان به اعتدال بهاری رسیده و باید سفره بیندازید و هفت سین پهن کنید . نوع نگاه درخت و پرستو یکی است . نگاه پرستو، نگاه درخت است. پرستو لذت بهارش را در مهاجرت میبیند و درخت بهارش را در شکوفه زدن و هر دو تا هم یک حس را دارند و این یکرنگی آن ها بهار است و ما چون یکرنگیشان را میبینیم، سفره پهن میكنیم. من دوست دارم که امسال بهار را در بیابان دورافتاده‌ای در یکی از کویر های زیبای ایران باشم و تو یک جای دیگر و هر دو تایمان دوست نداریم که همیشه در یک موقعیت باشیم و عشق رسیدن به یک جای بهتر به یگانگی در دوتایمان شکوفه زده، و به سوی کمال میرود . برف روی کوه و پرستو، هر دو پرنده‌اند و نگاه برف روی کوه، نگاه پرستو است و این وحدت نگاه بهار را خبر می‌دهد.
نمیگویم همه بهارشان را به یک شکل ببینند، نه! هر کس بهارش را در هر چیز که دلش

میخواهد ببیند ولی طوری باشد که همه به یک اندازه از آمدن بهار خوشحال شوند و همه یک لذت را از بهار ببرند .

«مبادا آسمان بی بال و بی پر»

«مبادا در زمین دیوار بی در»

« مبادا هیچ سقفی بی پرستو»

«مبادا هیچ بامی بی کبوتر»

زمين (حوريه آقانور)

2011-03-26T01:03:00.001+04:30

مقدمه:

زمین بزرگترین سیاره در میان سیارات خاکی است. تنها سیاره‌ای است که آب مایع بر روی سطحش وجود دارد و به همین دلیل تنها مکان برای تأمین زندگی مطمئن است.

اما براستی این سیاره آبی رنگ چه ویژگی منحصر بفردی در ساختارش دارد که آن را به عظیم‌ترین و پرشکوه‌ترین وادی حیات در کیهان بدل کرده است!؟

هسته زمین:

هسته زمین به دو قسمت تقسیم می‌شود: یک هسته جامد داخلی و یک هسته مذاب خارجی.

هسته داخلی از آهن و نیکل تشكیل شده، در حالی که هسته خارجی شامل گوگرد نیز می‌شود. این دو هسته با سرعت یکسانی نمی‌چرخند. سرعت چرخش هسته داخلی به مقدار ناچیزی بیشتر از هسته خارجی است.

با سرد شدن تدریجی زمین، هسته داخلی رشد می‌کند!

دمای هسته زمین در حدود K 6500 است. برای مقایسه باید بدانیم که دمای سطح خورشید K 5800 است!

این هسته توسط تابش رادیو اکتیو گرم نگه داشته می‌شود. و جریان همرفت ،گرما را از اعماق هسته، به اطراف گوشته منتقل می‌کند.

چرا زمین میدان مغناطیسی دارد؟

این هسته فلزی چرخان زمین است که در اطراف آن میدان مغناطیسی ایجاد می‌کند. شکل کلی این میدان، شبیه به میدانی است که توسط یک آهنربای میله‌ای به وجود می‌آید.

کمربند وان آلن چیست؟

میدان مغناطیسی، ذرات باردار بادهای خورشیدی را به دام می‌اندازد. مناطقی که این ذرات در آنها به دام می‌افتند، کمربندهای وان آلن نامیده می‌شوند. گاهی اوقات این ذرات از کمربندهای والن آلن فرار می‌کنند و در نزدیکی قطب شمال یا جنوب وارد جو زمین می‌شوند. ورود این ذرات با سرعت بالا به داخل جو شفق قطبی را به وجود می‌آورد.

میدان مغناطیسی زمین با زمان تغییر می‌کند. این میدان ضعیف می‌شود، جهت قطبیدگی شمال-جنوب آن تغییر می‌کند و دوباره در مقیاس زمانی 1000000 سال قوی می‌شود. در حال حاضر میدان مغناطیسی در حال ضعیف شدن است.

پوسته زمین و حرکت امواج زلزله :

دو نوع موج وجود دارند که می توانند در زمین منتشر شوند: امواج S که عرضی هستند، مواد را در جهتی عمود بر مسیر حرکتشان از سمتی به سمت دیگر انتقال می دهند. امواج P که تراکم پذیر بوده و مانند امواج صوتی طولی هستند: آنها مواد را به عقب یا جلو در همان جهت که مواد حرکت می‌کنند، می‌برند.

امواج S در حجم مایع حرکت نمی‌کنند. این امواج فقط در سطح مایع حرکت می‌کنند. امواج اقیانوسی نمونه خوبی از امواج S هستند . چنانچه هسته زمین مایع باشد، احساس امواج S زلزله‌ای كه در سمت دیگر كره زمین اتفاق افتاده، غیر ممكن می‌شود. دررست همان چیزی که برای زمین اتفاق می‌افتد. بنابراین هسته زمین مایع است. تجزیه و تحلیل جزئیات، این توانایی را به ما می‌دهد که ساختار چگالی زمین را ترسیم کنیم تا مدارکی از ترکیبات آن به دست آوریم. به خصوص مقادیر عناصر سنگین و رادیواکتیو از این داده‌ها مشخص می‌شود.

برای مطالعه بیشتر در این زمینه می‌توانید به کتاب"نظریه و مسائل نجوم: "استنسی پلن" مرجعه کنید.

لينك صوتی برنامه‌های چهل‌وپنجم، چهل‌وششم، چهل‌وهفتم و چهل‌وهشتم

2011-03-26T00:04:00.000+04:30

دوستان برنامه روی موج نجوم
اول از همه سال نو مبارك. اميدوارم سال نجومی بسيار خوبی داشته باشید و در طول سال در كنار برنامه «روی موج نجوم» بمانيد.
لينك چهار برنامه آخر روی موج نجوم، با تأخير آماده شد. خيلی خيلی به خاطر اين ديركرد پوزش می‌خوام. می‌تونيد برنامه‌های زمين، انفجار بزرگ، سفر به ماه و نمودار HR رو همين‌جا دانلود كنيد و بشنويد. راستش مهمترين دليل اين همه تأخير كيفيت بد برنامه چهل‌وپنجم بود كه به دليل تغيير طول موج راديو تهران پيش اومد. با وجود كيفيت پايين اين برنامه، فايل صوتی رو برای كامل بودن آرشيو گذاشتيم. اميدوارم گوش بديد و استفاده كنيد و نظر بديد.

اين هفته، روي موج نجوم، درباره نمودار HR حرف مي‌زنيم

2011-03-15T17:31:00.000+03:30

اخترفیزیك‌دان‌ها، دنیای جالبی دارند. دنیایی پر از شگفتی اعجاب و پرسش. انگار كه هرچه تعداد پرسش‌هایشان از تعداد جواب‌هایی كه می‌دانند بیشتر باشد، داناترند.

اخترفیزیك‌دان‌ها برای رسیدن به جواب پرسش‌هایشان فرمول‌ها و جدول‌ها و نمودارهای بسیاری تعریف كرده‌اند و در حل مسئله‌هایشان از آنها كمك می‌گیرند. یكی از آنها نموداری است معروف به نمودار HR، كه شاید با نام هتسپرونگ - راسل، نام دو اخترفیزیك‌دانی كه این نمودار را رسم كرده‌اند، و یا به نام نمودار رنگ - قدر نیز معرفی شده باشند.

این هفته، در چهل‌وهشتمین برنامه از مجموعه برنامه‌های رادیویی روی موج نجوم، درباره نمودار HR صحبت می‌كنیم. كارشناسان برنامه این هفته، كاوه واسعی زاده و پیمان اكبرنیا، در كنار احمد كریمی – كارشناس و مجری روی موج نجوم - در استودیو پخش رادیو تهران حاضر خواهند بود و درباره نمودار HR و كاربرد آن در علم نجوم صحبت خواهند كرد.

اگر درباره این موضوع سؤالی دارید می‌توانید در طول پخش برنامه زنده روی موج نجوم، از طریق تلفن یا پیام كوتاه مطرح كنید و منتظر شنیدن پاسخ آن از زبان كارشناسان حاضر در استودیو باشید.

روی موج نجوم، سه‌شنبه، 24 اسفندماه، در آخرین سه‌شنبه سال، از ساعت 21 تا 22:30 روی آنتن می‌رود. این برنامه در تهران، روی موج اِف‌اِم ردیف 94 پخش می‌شود و در استان‌های دیگر، روی موج اِی‌اِم ردیف 1332.

همان طور كه می‌دانید این هفته آخرین برنامه روی موج نجوم در سال 1389 است. با تبریك نوروز به همه روی موج نجومی‌ها، آرزو می‌كنیم تعطیلاتی شاد و خاطره‌انگیز پیش رو داشته باشید و آسمان بالای سرتان پر ستاره باشد.

برنامه بعدی روی موج نجوم، سال آینده، سه شنبه، 16 فروردین 1390 پخش خواهد شد. تا آن روز می‌توانید از طریق وب‌سایت روی موج نجوم با ما همراه باشید. با همین نشانی:

www.ruyemojenojum.ir

لينك برنامه‌هاي گذشته

2011-03-12T22:06:00.000+03:30

تعداد زيادي از دوستان روي موج نجوم، با پيام كوتاه، يا از طريق ايميل، درباره لينك برنامه‌هاي گذشته سؤال كرده بودند. پوزش بسيار زياد ما رو به خاطر تأخير در بارگذاري بپذيريد. با رفع مشكلاتي كه پيش آمده بود، اين هفته، بعد از برنامه چهل‌وهشتم، لينك هر چهار برنامه آخر با هم روي وب‌سايت گذاشته خواهد شد.

از صبوري شما ممنونيم.

تغيير طول موج راديو تهران

2011-03-12T22:00:00.000+03:30

درود بر شما دوستان عزیز روی موج نجوم. اطلاع داريد كه طول موج شبكه رادیویی تهران از دو هفته پیش تغییر كرده. البته در خبر برنامه هفته‌های گذشته به این نكته اشاره شده بود. برای دوستانی كه تازه با روی موج نجوم همراه شدند، یك بار به طور جداگانه موج رادیو تهران رو اعلام می‌كنیم. موج اِف‌اِم، ردیف 94 در تهران، و در استان‌های دیگر، موج اِی‌اِم ردیف 1332. روی موج نجوم، هر هفته، سه‌شنبه شب‌ها، ساعت 21 تا 22: 30 از شبكه رادیویی تهران پخش می‌شود.

اين هفته، روي موج نجوم، درباره سفر به ماه حرف مي‌زنيم

2011-03-08T17:50:00.002+03:30

رؤياي سفر به ماه، رؤياي دور بسياري از دوست‌داران فضاست. كساني كه شب‌ها با ديدن سكه نقره فام ماه، غرق در خيال مي‌شده‌اند و خود را تصور مي‌كرده‌اند كه روزي به اين دنياي دور از دسترس سفر خواهند كرد. آدم‌هاي زميني در طول تاريخ آنقدر خيال پردازي كردند و رؤيا بافتند، تا بلاخره پاي بشر به آسمان رسيد و بر ماه پياده شد.

شايد از زماني كه اولين انسان به ماه قدم گذاشت، تصوير دور از دسترس اين رؤيا در ذهن بسياري از علاقه‌مندان به فضا جان گرفت و در آرزوهايشان روزي را تصور كردند كه همراه با دوستانشان براي سفر، به ماه مي‌روند.

شايد شما هم يكي از مسافران آينده ماه باشيد و دوست داشته باشيد درباره اين سفر فضايي نكته‌هاي بيشتري بدانيد و اطلاعات بيشتري پيدا كنيد.

اين هفته، در چهل‌وهفتمين برنامه از مجموعه راديويي روي موج نجوم، همراه با كارشناس برنامه، شهرام يزدان‌پناه، درباره سفر به ماه حرف مي‌زنيم. احمد كريمي، كارشناس و مجري برنامه در استوديو حاضر خواهد بود و در كنار صحبت از سفر به ماه، سؤال‌ها و نظرهاي شما را هم مطرح خواهد كرد تا پاسخ مناسبي براي پرسش‌هايتان پيدا كنيد.

در برنامه اين هفته، همچنين مي‌توانيد به پرسش «روي موج نجوم» درباره موضوع برنامه پاسخ دهيد و از ماهنامه نجوم، هديه بگيريد. ماهنامه نجوم هر هفته به بهترين پاسخ شنوندگان، شش ماه اشتراك هديه مي‌دهد.

سفر به ماه را مي‌توانيد سه‌شنبه، 17 اسفند 89، ساعت 21 تا 22:30 از شبكه راديويي تهران بشنويد. اين برنامه در تهران، روي موج اِف‌اِم رديف 94 و در استان‌هاي ديگر روي موج اِي‌اِم رديف 1332 پخش مي‌شود.

و البته يك عذرخواهي به خاطر تأخيري كه در دو هفته گذشته، به دليل مشكلاتي كه در كيفيت صداي برنامه چهل‌وپنجم و بارگذاري برنامه‌ها پيش آمد! از اين تأخير پوزش مي‌خواهيم و تلاش مي‌كنيم به زودي اين مشكل برطرف شود. براي شنيدن برنامه‌هاي گذشته يا ارائه نظر و پيشنهاد همچنان مي‌توانيد به وب‌سايت روي موج نجوم مراجعه كنيد:

www.ruyemojenojum.ir

حضور تاريخ در علم امروز (محمدمحسن مهدی‌زاده)

2011-03-01T23:26:00.002+03:30

گاهی اوقات که به اتفاقاتی که در زندگیم افتاده فکر می‌کنم، به این نتیجه میرسم که کافی بود اتفاقاتی در زندگیم میافتاد تا جریان زندگیم از این رو به آن رو شود . حتی در مورد داستان‌ها و فیلم‌ها هم . مثلا اگر آدم‌های قصه‌های جان کریستوفر تلوزیون نمیدیدند، شاید هیچ وقت سه پایه‌ها زمینشان را نمی‌گرفتند یا کافی بود ، آدم‌های درباره الی دروغگو نمیبودند تا یک انسان نمیمرد ، یا خیلی ساده‌تر، کافی بود که صداوسیما سریال قهوه تلخ را میخرید تا هیچ کس شهامت تولید سریال خصوصی با آن همه ریسک را پیدا نکند .

تاریخ هم دستخوش اتفاقاتی است که گاهی با وجود ساده بودنشان همه چیز را از این رو به آن کرده اند. مثلا ، کافی بود خدمتکاران آقا محمد خان خربزه را به خوبی و خوشی برای او میبردند تا او کشته نمیشد یا او خیلی خربزه دوست نمیداشت و یا اصلا گرجستانی نمیبود که او برای آرام کردنش لشگرکشی کند .

سلطنت و نفوذ سیاه کلیسا در دوران قرون وسطا باعث شده بود که خرافات در بین مردم رواج پیدا کند و هر چیزی که ضد قوانین کلیسا باشد، هر چند درست، به عنوان کفر قلمداد شده و به هر شکلی برای از بین بردنش تلاش شود . حالا اگر کلیسا فضا را آنقدر بسته نمیگذاشت ، الان وضعیت علم به جایی رسیده بود که دیگر رفتن به جایی غیر از منظومه شمسی ، آرزو نمیبود و یا کافی بود که نفوذ کلیسا ادامه پیدا میكرد و انقلاب صنعتی در اروپا اتفاق نمیافتاد تا تمام اتفاقات و پیشرفت‌هایی که در آنجا اتفاق افتاده، برای ما اتفاق میافتاد ، هر چند که انسان نباید این قدر خودخواه باشد!

گاهی اوقات هم اتفاقاتی افتاده که هرچند ساده بوده ، ولی آنقدر علم را تحت تاثیر خودش قرار داده که هر کسی با شنیدن اسم علم به یاد تفکر خرافی مربوط به آن میافتد.

وقتی انسان احساس کمبود میکند یا اتفاق بدی برایش میافتد نسبت به همه کس بدبین میشود و برای حل مشکلش با هیچ کسی حرف نمیزند و حتی خدا را فراموش میکند . در این مواقع ، بعضی از انسان‌ها برای حل مشکلاتشان با طبیعت حرف میزنند . با ستارگان ، درختها و گل ها و حتی جواب میشنوند و این جواب باعث میشود برای حل کردن هر مشکلی به سراغ طبیعت برود . آسمان شب با آن همه زیبایی و بزرگی و شگفتی‌اش در گذشته ، زمانی که آلودگی‌های نوری فراوان زمین را به یک لامپ در حال چرخ زدن تبدیل نکرده بود ، بیش از هر قسمتی از این طبیعت خودش را نشان داده . شاید بشود گفت اولین بار پیشگویی نجومی زمانی به وجود آمد که انسان با ستارگان حرف زد و جواب شنید، یعنی یک اتفاق کوچک باعث بدنام شدن علمی شده که همه برای انتخاب اولشان برای شغل یکی از زیرمجموعه هایش را انتخاب میکند : فضانوردی!

آسمان زیباست، ستارگانش سال‌ها همدم کسانی بوده که از بی‌پناهیشان به داستان‌ها و رمز و رازهایش پناه برده‌اند اما هم صحبت خوبی برای حرف زدن نیست، باور کنید !

این هفته، روی موج نجوم، درباره انفجار بزرگ صحبت می‌كنیم

2011-03-01T00:23:00.000+03:30

اینكه دنیا از كجا آغاز شده و نقطه پیدایش چیزی كه ما امروز آن را به نام كائنات می‌شناسیم كجا بوده، پرسشی قدیمی است و در طول تاریخ ذهن بسیاری از آدم‌ها را درگیر خود كرده. منجمان و كیهان شناسان بسیاری هم ایده‌ها و فرضیه‌هایشان را در مورد این موضوع مطرح كرده‌اند و هر كدام دلیلی برای گفته‌هایشان آورده‌اند.

امروز، نظریه‌ای كه در سطح گسترده مطرح است و پذیرفته شده، همان نظریه انفجار بزرگ معروف است. شاید آن را با نام بیگ بنگ شنیده باشید و برایتان جالب باشد كه اطلاعات بیشتری از آن پیدا كنید. شاید دوست داشته باشید بدانید چه كسی این نظریه را ارائه كرده، در چه زمانی، یا منظور از انفجار بزرگ چه بوده؟

موضوع این هفته روی موج نجوم، نظریه انفجار بزرگ است. تا امروز بحث‌ها و حرف‌های زیادی درباره این نظریه مطرح شده. شاید شما هم نظری داشته باشید، یا سؤالی. اگر دوست دارید اطلاعاتتان درباره انفجار بزرگ كامل‌تر شود یا صحبت‌هایتان را درباره این نظریه مطرح كنید، شنونده چهل و ششمین برنامه از مجموعه رادیویی روی موج نجوم باشید. در این برنامه فاطمه عظیم‌لو – كارشناس روی موج نجوم – همراه با احمد كریمی – كارشناس و مجری برنامه – در استودیو پخش رادیو تهران حاضر خواهند بود و انفجار بزرگ را بررسی خواهند كرد.

سه‌شنبه، 10 اسفند ماه، ساعت 21 تا 22:30 برنامه انفجار بزرگ روی موج نجوم را بشنوید.

دقت كنید كه از این هفته فركانس رادیو تهران تغییر كرده و برای شنیدن برنامه در تهران باید رادیو را روی موج اِف‌اِم ردیف 94 قرار دهید. اما در نقاط دیگر، رادیو تهران همچنان روی موج اِی‌اِم ردیف 1332 پخش می‌شود.

برای گوش كردن به برنامه‌های گذشته، یا ارائه نظر و پیشنهاد، می‌توانید به وبلاگ برنامه مراجعه كنید:

www.ruyrmojenojum.ir

تأخير در گذاشتن برنامه چهل و پنجم

2011-02-25T18:22:00.000+03:30

از اينكه اين هفته بارگذاری برنامه چهل و پنجم با تأخير انجام می‌شه، عذر می‌خوام. راستش كيفيت فايل ضبط شده چندان مطلوب نيست. داريم روی فايل صوتی كار می‌كنيم تا دوستانی كه می‌خوان از طريق وب‌سايت برنامه رو پی گيري كنن، زياد اذيت نشن. در اولين فرصت همين جا می‌تونيد برنامه رو گوش كنيد.

اين هفته، روي موج نجوم، درباره زمين صحبت مي‌كنيم

2011-02-22T14:35:00.000+03:30

براي بسياري از ساكنان زمين، ديدن سياره‌اي كه زير پايمان قرار گرفته و به ديدنش از اين فاصله نزديك عادت كرده‌ايم، عادي شده است. اما بدون شك تصوير زمين، از فاصله‌اي دورتر، و نگاه كردن به يك گلوله آبي و سفيد زيبا، براي تمام آدم‌زميني‌ها جذاب است.

شايد در نگاه اول به نظر برسد صحبت از زمين، بيشتر به كار زمين شناسان و پژوهشگراني كه به اعماق اين سياره آرام نظر مي‌كنند بيايد. اما منجمان و علاقه‌مندان به نجوم و دنياي غوطه‌ور در فضاي بيكران هستي نيز درباره زمين حرف‌هايي براي گفتن دارند. حرف‌هايي كه شنيدنش خالي از لطف نيست و دوست داران آسمان را به دنبال خود مي‌كشاند.

اين هفته، در چهل‌وپنجمين برنامه از مجموعه راديويي «روي موج نجوم» به موضوع زمين خواهيم پرداخت و از ويژگي‌هاي اين سياره صحبت خواهيم كرد. جايگاه زمين در منظومه شمسي را بررسي خواهيم كرد. به شباهت‌ها و تفاوت‌هايش با سيارات ديگر اين منظومه خواهيم پرداخت و موضوعات ديگري كه به دانش منجمان از زمين كمك مي‌كند را پي خواهيم گرفت.

در اين برنامه، محمدحسين الماسي و كاظم كوكرم، كارشناسان روي موج نجوم، در كنار احمد كريمي، كارشناس و مجري برنامه در استوديو پخش راديو تهران حاضر خواهند بود.

سه‌شنبه، 3 اسفند ماه 1389، از ساعت 21 تا 22:30، شنونده برنامه زمين از مجموعه روي موج نجوم خواهيد بود. برنامه را مي‌توانيد در تهران، روي موج اِف‌اِم رديف 95، ور در نقاط ديگر ايران روي موج اِي‌ِاِم رديف 1332 گوش كنيد.

برنامه‌هاي گذشته روي موج نجوم،‌ روي وب‌سايت برنامه در دسترس است. همچنين مي‌توانيد نظرها و پيشنهادهايتان را از طريق وب‌سايت مطرح كنيد:

www.ruyemojenojum.ir

نظریه ابر ریسمان (کوثر خاکی)

2011-02-19T00:29:00.002+03:30

تئوری ابر ریسمان یک تئوری تازه و یک بحث داغ داغ است که دانشمندان خیلی وقته پی اون رو گرفتن (ابته بنده امیدوارم روی موج نجوم هم یک نیم نگاهی به اون بندازه) به هر حال این تئوری بسیار پیچیده مانند همه ی نظریه ها اغازی دارد و پایانی .
ما هنوز به پایان ان نرسیده ایم اما اغازش از کوانتوم و نسبیت شروع شده است نظریه هایی که هر کدام از دور بسیار زیبا عمل می کنند اما خدا می داند وقتی به هم می رسند چه جنجالی به پا می کنند.

تئوري ريسمان به ما مي گويد كه هر آنچه كه وجود دارد از رشته هايي يك بعدي كه ريسمان ناميده مي شود ساخته مي شوند . اين ريسمان ها قادر اند تا در فركانس هاي متفاوت به نوسان به بپردازند . هر فركانس خاص موجب به وجود آمدن يك ذره ي خاص مي شود . مقياس و جرم ذره به نوع نوسان بستگي دارد . همچنين تئوري ريسمان به ما مي گويد كه نمي توان هيچ تفاوت اندازه گيري را نمي توان بين ريسمان هايي كه به دور ابعاد كوچكتر پيچيده اند با ريسمان هايي كه در ابعاد بزرگتر حركت مي كنند يافت.

اين نظريه بر اين فرض بنا شده است که کوچکترين چيزي که دنياي فيزيکي از آن ساخته شده است ذرات نيستند ، بلکه حلقه هاي ريسماني مي باشند که 20^10 بار کوچکتر از هسته اتم هستند. مدهاي ارتعاشي مختلف اين ريسمان ها را مي توان به ذرات گوناگوني مانند الکترونها ، کوارکها ، نوترينو ها ، فوتون ها ، گراويتون ها و ديگر ذرات نسبت داد. بين ريسمان ها مانند ذرات اندرکنش وجود دارد ، اما وقتي فرآيندهايي که شامل حلقه هاي بسته باشند مورد امتحان قرار گيرند ، جوابهايي که بدست مي آيد ديگر بينهايت نيستند.

مقياس انرژي ها در نظريه ي ريسمان از مرتبه 10^19 Gev است. اين انرژي 10^17 بار بيشتر از انرژي اي است که در حال حاضر بزرگترين شتاب دهنده هاي ذرات مي توانند توليد کنند. بنابراين به نظر مي رسد که مشاهده ي ساختار ريسماني ماده غير ممکن باشد. فيزيکدانان نظري اميد دارند که در حد انرژي هاي کمتر و قابل دسترس بتوانند نظريه هاي فيزيکي آشناتر مانند نسبيت عام ، الکترومغناطيس ، نيروهاي ضعيف و قوي هسته اي و ذرات بنيادي آشنا را بعنوان تقريب هايي از نظريه ابرريسمان يک توصيف پذيرفته شده از گرانش کوانتومي نيست ، بلکه تلاشي براي وحدت نيروها و ذرات طبيعت است.در واقع بر طبق نظریه ی انیشتین هر ماده در فضا زمان دارای انهنا است پس جهان ما تا قبل از این دوران یا منبسط و یا منقبض بوده است . در چنین شرایطی چون جهان امروز ما در حال گستران است پس تا قبل از این دوران همه ی نیرو ها یکی بوده است و در حال حاضر نیز تلاش دانشمندان بر یکی کردن این 4 نیروست.

متاسفانه تاکنون نظريه ابريسمان واحدي وجود ندارد و همچنين حد پايين انرژي واحدي نيز برآورده نشده است. براي مدتها اين مسئله مانند يک مانع بزرگ مي نمود اما در سالهاي اخير يک راهکار رياضي مجرد به نام «نظريهM » ساخته شده است و معلوم شده که اين نظريه ، نظريه هاي ابرريسمان گوناگون را در بر مي گيرد.

هنوز زود است که گفته شود نظريه ي M در نهايت بين گرانش و کوانتوم آشتي ايجاد کرده است ، ولي اگر اين نظريه مطابق انتظارات باشد مي بايست واقعيتهاي بنيادي دنياي فيزيکي را توضيح دهد. بعنوان مثال فضا ـ زمان چهار بعدي مي بايست از نظريه بيرون بيايد ، بدون آنکه خودمان آنرا به نظريه بيفزايم. نيروها و ذرات طبيعت نيز مي بايست بر اساس خواص کيلدي شان مانند قدرت اندرکنش ها و جرم هايشان توضيح داده شوند. به هر صورت تا زمانيکه نتوان در حد انرژي شتابدهنده هاي موجود نظريه ي M را مورد امتحان قرار داد ، اين نظريه در حد يک تمرين زيباي رياضي باقي مي ماند.

کوثر خاکی

نسبیت عام از بیان نظریه تا اثبات آن (المیرا موسوی)

2011-02-18T11:58:00.002+03:30

آلبرت انیشتین در سال 1917، مقاله نسبیت عام را که مطالعه ای بر کل کیهان بود ارائه نمود. نسبیت عام را می توان در یک جمله کوتاه خلاصه کرد:جرم می گوید که فضا-زمان چطور خم بر دارد.انحنای فضا-زمان مسیرحرکت جسم را تعیین می کند. در نسبیت خاص درباره رفتار اجسامی که دارای سرعتی نسبت بهم هستند بحث می شود ولی در نسبیت عام از شتاب گیری اجسام با وجود گرانش صحبت می شود.

عقل سلیم بیان می کند که فضا وزمان دو نهاد مستقل از هم هستند وزمان با ساعت وفضا با خط کش سنجیده می شود.نسبیت خاص به ما می گوید که فضا وزمان واگردان(interconvertible) هستند.اگر جسمی با سرعت زیاد حرکت کند آنرا در فضا فشرده(انقباض لورنتز) ودر زمان متسع می یابیم.اما الحاق فضا وزمان برای همه ناظران یکسان است.

دیدگاه انیشتین در این باره که گرانش چگونه عمل می کند با دیدگاه نیوتن تفاوت بسیاری دارد.بر اساس نگرش نیوتن جرم به گرانش می گوید که چگونه نیرو اعمال کند ونیرو به جرم می گوید که چگونه شتاب بگیرد.

بر اساس نگرش انشتین:جرم به فضا –زمان می گوید که چگونه خمیده شود.خمش به جرم می گوید که چگونه حرکت کند.

وقتی که از انحنای فضا - زمان صحبت می کنیم منظورمان چیست؟ فضا – زمان دارای چهار بعد است یعنی سه بعد فضایی ویک بعد زمانی.

برای تجسم موضوع ،یک سطح دو بعدی را درنظر بگیرید.اگر سطح دو بعدی مستوی باشد(مانند روی یک میز):کوتاه ترین قاصله بین دو نقطه،خط راست است.خطوط موازی هیچگاه تقاطع ندارند.اگر سطح دو بعدی منحنی باشد (مانند گوی )کوتاه ترین فاصله بین دو نقطه یک خط منحنی است.(بر روی سطح کروی کوتاه ترین فاصله دایره ای عظیمه است.خطوط موازی همگرای یا واگرایی دارند(بر روی یک سطح کروی خطوط موازی بهم می رسند).همانطور که سطوح دو بعدی مستوی یا منحنی داریم،احجام مسطح یا منحنی چهار بعدی هم میسر است.انحناء قابل بحث ودرک است ولی ارتباط آن با گرانش چیست؟

بر اساس تفکر نیوتنی به انحناء ربطی ندارد ،یک جسم سنگین بر اجسام دیگر نیرو وارد می کند.امادیدگاه نیوتن از دادن پاسخ به این سوال که چه چیزی در یک فضای خالی ، حامل نیرو است درمانده می ماند.

انیشتین می گوید که یک جسم سنگین، فضا –زمان اطراف خود را تابدار می کند.اجسام در سقوط آزاد کوتاه ترین مسیر بین دو نقطه را دنبال می کنند وبنابراین در فضا – زمان انحناء دار، خطوط منحنی را طی می کند.انیشتین همچنن خاطر نشان می کند که فوتونها هم در فضا – زمان منحنی، مسیرهای منحنی را می پیمایند هر چند که جرم ندارند.

برای تشبیه دیدگاه گرانشی انیشتین،یک صفحه لاستیکی را که بر روی یک چهارچوب کشیده شده در نظر بگیرید.این صفحه کاملا" تخت است. پس اگر تیله ای را بروی آن بسرانید،بدون انحراف خط مستقیمی را طی می کند.حال یک توپ سنگین را بروی صفحه رها کنید.این توپ آنقدر سنگین است که باعث شود صفحه در اطرافش گود بردارد.اکنون همان تیله را روی صفحه ودر حوالی توپ سنگین بسرانید.انحنای صفحه لاستیکی باعث می شود که تیله مسیری منحنی را دنبال کند.یک ناظر که نتواند انحنای سطح لاستیکی را از فاصله ببیند خواهد گفت که توپ سنگین در حال اعمال نیرویی بر تیله است وآنرا از مسیر راست منحرف کرده است.

بنابراین وقتی که جسمی کوتاه ترین مسیر را برروی یک سطح منحنی می پیماید به نظر می آید که دارد نیرویی بر آن اعمال می شود.به همین ترتیب هم ،جسمی که کوتاه ترین مسیر را در یک فضا – زمان چهار بعدی طی می کند مانند این است که نیرویی (نیروی گرانش ) بر آن اعمال شده است.کدام دیدگاه درست است؟ دیدگاه نیوتن (گرانش به عنوان نیرو) یا دیدگاه انیشتین (گرانش به عنوان انحناء )؟

تنها چیزی که مارا به پاسخ درست یعنی دیدگاه انیشتین می رساند پیش گوییهای این دیدگاه درباره رفتار اجسام در نزدیکی اجسام بسیار سنگین (که سرعت فرار از سطحشان قابل مقایسه با سرعت نور است)می باشد.سه آزمون تجربی اصلی درباره نسبیت عام صورت گرفته که همگی آنرا تایید می کنند.

آزمون یک: حرکت تقدیمی حضیض مدار سیاره تیر

محور بزرگ مدار بیضوی سیاره تیر حرکت تقدیمی دارد یعنی با مرور زمان جایگاهش را تغییر می دهد.بر اساس گرانش مختل کننده سیارات دیگر و استفاده از روابط نیوتنی ، تنها درصدی از این پیشروی قابل پیش بینی است.مشاهدات مقدار پیش روی را در حدود 43 ثانیه قوسی بیشتر نشان می دهند.(این مقدار بسار ناچیز است .حدود 3 میلیون سال طول می کشد تا مدار سیاره 360 درجه بچرخد.)ستاره شناسان. قرن 19 به فرض سیاره ای کوچک تر از تیر در درون مدار آن روی آورده وحتی نام ولکان را برای آن انتخاب کردند.این مقدار پیشروی توسط محاسبات نسبیت عام پیش بینی شده بود.

آزمون دوم:

فوتونها وهمچنین اجرام سنگین ، کوتاه ترین مسیر بین دو نقطه را طی می کنند.در نزدیکی یک جسم سنگین مانند خورشید،کوتاه ترین مسیر دستخوش تغییر میشود.بنابراین موضع ظاهری یک ستاره نزدیک به خورشید در آسمان با موضع واقعی آن تفاوت خواهد داشت.

پیشگویی واقی انیشتین این است که نوری از ستاره که از نزدیکی خورشید می گذرد به مقدار 75/1 ثانیه قوسی منحرف می شود که مقداری بسیار ناچیز اما قابل اندازه گیری است.در سال 1919 میلادی ستاره شناسان در حین یک خورشیدگرفتگی کامل، پیشگویی انیشتین را در بوته آزمایش قرار دادند واز موضع ظاهری ستاره های نزدیک خورشید عکسبرداری کردند وآن را با موضع واقعی آنها که شش ماه قبل از آن عکسبرداری شده بود مقایسه نمودند.نتیجه آزمایش، تایید نظریه بود.

مثالهای دیگری نیز قابل ذکر است از جمله خمش نور کهکشان دور دست ،هنگامی که نور آن از کنار یک کهکشان یا یک خوشه کهکشانی عبور می کند.کهکشان یا خوشه نزدیک به شکل عدسی گرانشی عمل می کند که می تواندتصاویر درشت شده یا تکه تکه شده ، کمانهای کشیده نور و یا تصاویر معوج از کهکشان دورتر را بوجود بیاورد.

آزمون سوم:انتقال به سرخ گرانشی

دوری گزیدن از یک جسم سنگین مستلزم صرف انرژی است. چون فوتونها از گرانش تاثیر می پذیرند،پس با فاصله گرفتن از یک جسم سنگین هم می بایست:1 - دچار کاهش انرژی شوند 2- دچار افت بسامد شوند 3- دچار افزایش طول موج شوند.

بنابراین طول موج نور ،با دوری گرفتن از یک جسم سنگین به سمت ناحیه سرخ طیف انتقال می یابد.این پیش گویی نسبیت عام یه صورت تجربی تحقیق گردید.در سال 1960 میلادی دو فیزیکدان یک تابش لیزری را از پایین یک برج 23 متری به یک آشکارساز در بالای برج افکندند.انتقال به سرخ مشاهده شده بسیار کوچک(فقط یک در 400 میلیارد)بود زیرا میدان گرانشی زمین ضعیف است.ولی آنها توانستند آن را با آشکارساز فوق العاده حساسی آشکار نمایند.

به نظر می رسد که در کشمکش بین تفکر انیشتینی ونیوتنی، انیشتین برنده بی چون وچرا باشد.آیا این به معنای آن است که باید تفکرات ومحاسبات نیوتنی را دور انداخت؟خیر .....نظریه نیوتن هنگامی که سرعتها کم وگرانش ضعیف باشد نتایج بسیار دقیقی می هند.بعلاوه محاسبه نیروهای نیوتنی بسیار ساده تر است تا محاسبه ی انحنای نسبیتی کامل چهار بعدی.بنابراین ستاره شناسان هر وقت که مقدور باشد از نظریه نیوتن استفاده می کنند وهنگامیکه به دقت نظریه نسبیت عام توسل می جویند که ضرورت ایجاب نماید. نظریه نسبیت عام علاوه بر اینکه در برگیرنده پیچیدگیهای ریاضی است، تصور ذهنی و فهم آن ، بسیار دشوار است. البته شایان ذکر است که انیشتین در مقاله 1905 خود که برای اولین بار به نسبیت خاص خود پرداخت، از معادلات ریاضی ساده استفاده کرد.

منبع: سایت دانشنامه رشد و کتاب شناخت گیتی نوشته باربارا رایدن ترجمه افشین آزادمنش

المیرا موسوی

لینك دانلود فایل صوتی برنامه‌های چهل‌و‌سوم و چهل‌و‌چهارم

2011-02-17T03:34:00.000+03:30

این هم از فاصله‌سنجی ستارگان و رصدخانه ملی. چطور بود؟

پ. ن: به‌زودی وضعیت بارگذاری فایل‌ها كاملاً تغییر خواهد كرد و ان‌شاءالله نارضایتی‌ها برطرف خواهد شد.

این هفته روی موج نجوم درباره رصدخانه ملی صحبت می‌كنیم

2011-02-14T23:47:00.002+03:30

تصور كنید شبی از شب‌های بی‌مهتاب، در یك لحظه برق تمام كشور قطع شود و هیچ نوری از زمین به آسمان نرسد. آن وقت به هر نقطه‌ای كه پا بگذارید آسمانی خواهید دید تاریك و پر ستاره. زمین زیر پای‌تان رصدخانه‌ای می‌شود گسترده. كافی‌ست ابزار رصدی مناسبی در اختیار داشته باشید تا بتوانید از یك شب رصدی لذت‌بخش استفاده كنید.

اما رسیدن به چنین شبی، رؤیایی دور از دست است.

رصدگران ایرانی مدت‌های طولانی در انتظار پیدا كردن مكانی مناسب برای رصد آسمان نشسته‌اند. جایی كه از آلودگی نوری فاصله زیادی داشته باشد و آن‌قدرها از آبادی و آبادانی دور نباشد كه برای رسیدن به آن مشكلی پیش بیاید.

آلودگی نوری، در بسیاری از مناطق كشور، امكان رصد را از علاقه‌مندان به دیدن آسمان گرفته است. همین است كه از آغاز زمان مكان‌یابی رصدخانه ملی ایران سال‌ها گذشته و در تمام این مدت مطالعات كارشناسی انجام شده است.

در چهل‌وچهارمین برنامه از مجموعه رادیویی «روی موج نجوم» درباره مراحل مكان‌یابی و تأسیس رصدخانه ملی ایران صحبت خواهیم كرد. در برنامه این هفته محمدحسین الماسی و محمدجواد ترابی، كارشناسان روی موج نجوم، در استودیو پخش رادیو تهران حاضر خواهند بود و همراه با حافظ آهی – سردبیر و مجری برنامه – گفتگو درباره رصدخانه ملی را پیش خواهد گرفت. همچنین با دكتر رضا منصوری، مدیر پروژه رصدخانه ملی، ارتباط زنده تلفنی برقرار خواهد شد تا علاقه‌مندان به این موضوع، توضیحات دقیق را از زبان آقای دكتر منصوری بشنوند.

اگر پرسشی درباره این پروژه ملی دارید و دوست دارید پاسخ سؤال‌تان را از زبان كارشناسان برنامه بشنوید، می‌توانید از طریق تلفن یا پیام كوتاه با روی موج نجوم در ارتباط باشید.

برای ارتباط با برنامه، همچنین می‌توانید به سؤالی كه در آغاز برنامه مطرح خواهد شد پاسخ دهید. ماهنامه نجوم به بهترین پاسخ، شش ماه اشتراك مجله را هدیه می‌دهد.

روی موج نجوم، سه شنبه، 26 بهمن ماه، ساعت 21:00 تا 22:30 از شبكه رادیویی تهران پخش خواهد شد. در تهران می‌توانید برنامه را روی موج اِف‌اِم ردیف 95 گوش كنید و در نقاط دیگر، روی موج اِی‌اِم ردیف 1332.

نظرها و پیشنهادهای‌تان در مورد روی موج نجوم را می‌توانید روی وب‌سایت برنامه بنویسید. برنامه هفته‌های گذشته هم برای شنیدن روی وب‌سایت برنامه قرار دارد:

www.ruyemojenojum.ir

انواع فاصله سنجی بر حسب فواصل نجومی (حوریه آقانور)

2011-02-13T23:41:00.001+03:30

براستی چند نوع روش برای فاصله سنجی داریم وهر کدام چه موقع مورد استفاده قرار می گیرند؟

مقدمه

فاصله سنجی در نجوم روشهای متفاوتی دارد که با توجه به نیاز منجمان،نوع ابزار و روش مورد استفاده برای فاصله سنجی، تغییر می کند.

در زیر چند مورد از روشهای مورد استفاده برای تعیین فواصل نجومی از فواصل کم(در حدود چند ده سال نوری،برای ستارگان نزدیک به ما)و فواصل بسیار زیاد(در حدود چندین بیلیون سال نوری ،برای فواصل بین کهکشانی)آورده شده است...

البته در این مقاله تنها به ذکر این روشها و معرفی مختصر آنها بسنده شده است.توضیحات تکمیلی در این موارد انشاءالله در مقالات بعدی آورده می شود.

روشهای فاصله سنجی در نجوم

1-روش هندسی

برای تعیین فاصله ی ستارگان نزدیک از زمین از روش های هندسی ساده مانند روش "اختلاف منظر" استفاده می شود.این روش در اکثر کتابها و مقالات نجومی به سادگی توضیح داده شده است.

2-روش نور سنجی ستاره ای و طیف سنجی:

برای ستارگان بسیار دور که اختلاف منظرشان،قابل اندازه گیری نیست،از روش نورسنجی و طیف نمایی استفاده می شود. در این روش درواقع اندازه گیری روشنایی ستاره مورد استفاده قرار می گیرد.

از فیزیک می دانیم که روشنایی با جذر فاصله کاهش می یابد(قانون عکس مجذوری)حال با دانستن روشنایی یک ستاره در فاصله ی مرجع ثابت و مقایسه ی آن با روشنایی اندازه گیری شده،می توان گفت که ستاره در چه فاصله ای قرار دارد.

(نمودار معروف راسل-هرتسپرونگ و نیز فاصله سنجی با استفاده از نمودار H-R در این روش مطرح است.)

3-مدل شمع استاندارد و تعیین فواصل کیهانی:

برای تعیین فاصله ی یک جرم مثلا یک خوشه یا یک کهکشان از نمودار H-R استفاده می کنیم برای اینکه نمودار قابل اعتمادی داشته باشیم مجبوریم که روشنایی تعداد زیادی ستاره را اندازه بگیریم که شامل ستارگان کم نور نیز هست.

متاسفانه ستارگان کم نور در صورتی که در فاصله ی دوری از ما قرار گرفته باشند،قابل رویت نیستند(به دلیل قانون عکس مجذوری)بنابراین مجبوریم که به روشهای دیگر متوسل شویم.

اینجاست که مدل "شمع استاندارد" وارد عمل می شود.

در واقع ما به اجرام نورانی نیازمندیم که روشنایی مطلق آنها معلوم باشدتا با اندازه- گیری روشنایی و مقایسه ی آن با روشنایی مطلق،فاصله آن بدست آید.

به این اجرام نورانی که بتوان روشنایی مطلقشان را بدون دانستن فاصله اندازه گرفت،شمع استاندارد میگویند.

علت این نامگذاری اینست که این ستارگان همواره روشنایی یکسانی دارند.

از انواع شمعهای استاندارد که از آنها برای تعیین فواصل اجرام نجومی استفاده می شود میتوان به ستارگان قیفاووسی و ابرنواخترها اشاره کرد.

4-انتقال به سرخ کیهان شناسی:

پدیده ی انتقال به سرخ زمانی حاصل می شود که در طیف نور یک کهکشان دور،خطوط طیفی عناصر در جاهای معمولی خود ظاهر نشده باشند.

به عبارتی این خطوط در طول موجهای بلندتر ظاهر می شوند و از آنجایی که طول موجهای بلندتر مربوط به خطوط قرمزترند،از این اثر،به اثر انتقال به سرخ یاد می شود.

علت این پدیده ،حرکت جرم مربوطه است که اثر این حرکت در طیف ستاره ظاهر می شود.

برای تعیین فاصله ی واقعی اجرام دور با استفاده از اثر انتقال به سرخ، از فرمول زیر استفاده می شود:

v = H × d

که در آنرا v سرعت دور شدن جرم مورد نظر(مثلا کهکشان)از ما،d فاصله و H ثابت هابل است.

در اینجا اشاره ی کوتاهی به روشهای فاصله سنجی شد،توضیحات تخصصی تر در این زمینه را می توان در مقاله ی The talk origins Archive از سایت زیر یافت.

برگرفته از سایت:

Talkorigin.org

حوریه آقانور

این هفته، روی موج نجوم، درباره فاصله سنجی ستاره‌ها حرف می‌زنیم

2011-02-07T11:17:00.000+03:30

كسی چه می‌داند چه تعدادی آدم روی زمین آمده‌اند و رفته‌اند و فكر كرده‌اند كه ستاره‌ها سورخ‌های آسمان هستند، برای رسیدن نور پشت سرشان به مركز دنیا، یعنی زمین. كسی چه می داند چند سال طول كشیده تا علاقه‌مندان به آسمان بفهمند ستاره‌هایی كه ما همه آنها را كنار هم و چسبیده به صفحه سیاه آسمان می‌بینیم، هر كدام در جایی هستند و فاصله زیادی از یكدیگر دارند.

امروز هم علاقه‌مندان به آسمان، هنوز به بالای سرشان چشم می‌دوزند و سعی می‌كنند فاصله هر كدام از این نقاط نورانی را با زمین و آدم‌هایش حدس بزنند.

اگر به رمزگشایی از رازهای بی‌شمار كیهان علاقه دارید و دوست دارید بدانید چه روش‌هایی برای فاصله سنجی ستاره‌ها به كار می‌رود، این هفته با «روی موج نجوم» همراه باشید.

چهل و سومین برنامه از مجموعه رادیویی «روی موج نجوم» به موضوع فاصله سنجی ستاره‌ها اختصاص دارد. برای نخستین بار برنامه روی موج نجوم به صورت تولیدی پخش می‌شود. كارشناسان و مسئولان برنامه هم مانند بسیاری دیگر از علاقه‌مندان به نجوم، در زمان پخش این برنامه در جشنواره نجومی قشم حاضر خواهند بود.

در این برنامه كاوه واسعی زاده، كارشناس روی موج نجوم همراه با حافظ آهی، سردبیر و مجری روی موج نجوم، درباره فاصله سنجی ستاره‌ها صحبت خواهند كرد. با توجه به پخش برنامه به صورت تولیدی، این هفته امكان پاسخگویی به پرسش‌های شنوندگان وجود ندارد.

برای بررسی فاصله سنجی ستاره‌ها، سه شنبه 19 بهمن ماه، ساعت 21 تا 22:30 شنونده رادیو تهران باشید. این برنامه، در تهران روی موج اِف‌اِم ردیف 95، و در شهرهای دیگر، روی موج اِی‌اِم ردیف 1332 پخش خواهد شد.

نظر خود را درباره برنامه این هفته، همچنین درباره برنامه‌های گذشته، می‌توانید در وب‌سایت روی موج نجوم بنویسید. برای همكاری با روی موج نجوم، همچنین ارائه پیشنهاد برای بالا رفتن سطح كیفی برنامه به وبلاگ روی موج نجوم مراجعه كنید:

www.ruyemojenojum.ir

من و شهرم نائین (محمد محسن مهدی زاده)

2011-02-06T13:04:00.004+03:30

می گفت گرفته حلقه بر در
کامروز منم چو حلقه بر در
گویند ز عشق کن جدایی
این نیست طریق آشنایی
پرورده عشق شد سرشتم
جز عشق مباد سرنوشتم
یا رب به خدایی خداییت
وان گه به کمال پادشاهیت
کز عشق به غایتی رسانم
کاو ماند، اگر چه من نمانم

صحنه1، کانون شهید مطهری :
قرار گذاشته بودیم که کلاس را با رصد آسمان تمام کنیم . راستش را بخواهید ، هنوز که هنوز است ، می ترسم بگویم : انجمن نجوم نائین . دلایل خودم را هم دارم . می دانم که این کلاس سال دیگر -حتی با این تعداد اندک- برگزار نمی شود . می دانم که سال دیگر ، افتخاری برای کلاس سوم راهنمایی صادقی نمانده که بخواهند افتخار کنند به این که اولین انجمن نجوم را در نائین تاسیس کرده اند . البته برای آن ها افتخارش بود و برای من و سه ،چهار تا از دوستانم فقط زخم زبان هایش و دعواهایش به یادگار مانده بود . اما هر چه که بود ، لذت رصد زیر آسمان تاریک نائین و دیدن نوار کهکشان تمام خستگی ها را از تنمان بیرون آورده بود .

صحنه2 ، مدرسه شهید صادقی :
از معلممان اجازه گرفتم که برای نامه ای که به شهرداری برای تاسیس انجمن نجوم نوشته بودم ، امضا جمع کنم . معلممان گفت : خوب کاری می کنید ، اردستان انجمن نجوم دار و ما نه ... و چقدر دردناک است این جمله . بچه ها تک ، تک امضا می کنند . حالا بماند که چند تا از این ها سر دعوا ها با ما بودند . هیچی ، ولش کنیم ، دستشان درد نکند که امضا کردند .

صحنه3 ، شهرداری نائین :
بعد از گذشت سه ماه ، به ما خبر دادند که تاسیس انجمن از وظایف شهرداری نیست و باید برای تاسیس انجمن های علمی به آموزش و پرورش برویم و این قول را به ما دادند ، که اگر محل استقرار انجمن را آموزش و پرورش بدهد ، حاضرند هم برای تبلیغ و هم برای خرید وسایل به ما کمک کنند . البته بعد از تاسیس انجمن هیچ کمکی ندیدیم ، و هر چه که بود ، تلسکوپ یکی از بچه ها بود ، کتاب های کانون شهید مطهری ، مجله های نجومی که من می دادم و مدرسی که تمام هزینه هایش -جز هزینه رفت و برگشت که توسط آموزش و پرورش تامین می شد- را خودمان داده بودیم .

صحنه 4 ، کانون شهید مطهری :
جلسه اول کلاس نجوم است . بعد از سه ماه به این در و آن در زدن ، فقط هفت نفر برای کلاس ثبت نام کرده اند که چهار نفرش همان کسانی هستند که برای تاسیس انجمن تلاش کردند! دیگر ، اصلا رمق سر کلاس نشستن را ندارم . برای کلاسی که برای معلمان تدارک دیده شده بود ، با وجود این که نصف بها بود ، فقط یک نفر ثبت نام کرد بود . این جلسه که اصلا خوش نمی گذرد ، از بدشانسی ما ، برای رصد که قراربود یک بارش شهابی را رصد کنیم ، آسمان ابری بود . مثل دل من و بقیه .

یاد گرفته ام که برای چیزی تلاش نکنم . فکر کنم اصلا امسال هیچ فعالیتی در انجمن نداشته باشیم . اگر هم تصمیم به برگزاری کلاس گرفته باشند ، من یکی با این تصمیم مخالفت می کنم . مطمئنم که لذت یادگیری در کلاسی که در آن جمعیت موج می زند ، بیشتر از کلاسی است که فقط ، هفت نفر جمعیت دارد . ولی واقعا سرنوشت شهرم چیست؟

می داشت پدر به سوی او گوش

کاین قصه شنید گشت خاموش
دانست که دل اسیر دارد
دردی نه دوا پذیر دارد

محمد محسن مهدی زاده

اطلاعیه مهم شرکت در جشنواره نجوم قشم

2011-02-04T20:43:00.000+03:30

دبیرخانه نخستین جشنواره نجوم قشم طی اطلاعیه ای فهرست نهایی کارگاه ها، اسامی نهایی شرکت کنندگان و توصیه نامه حضور در اولین جشنواره نجوم قشم را اعلام نمود.

زمان و مکان دقیق برگزاری جشنواره

آغاز پذیرش جشنواره: از ظهر سه شنبه 19/11/89

خروج از کمپ جشنواره: پیش از 8 صبح 22/11/89

مکان کمپ و رصدگاه جشنواره: سه کیلومتری جنوب روستای طبل، مسیر جاده سلخ،

واقع در ژئوپارک جزیره قشم.

عرض و طول جغرافیایی منطقه کمپ به ترتیب عبارت است از: "28 ׳44 ˚26 شمالی و "43 ׳43 ˚55 شرقی.

ارتفاع از سطح دریا در کمپ رصدگاه حدود 30 متر است.

پیش بینی وضع هوا برای جشنواره

پیش بینی وضع هوای قشم در مدت برگزاری جشنواره حاکی از شرایط مطلوب است.

برای دیدن آخرین وضعیت هواشناسی جزیره قشم اینجا کلیک کنید.

برای دیدن آخرین تصویر ماهواره ای از پراکنش ابرها در آسمان ایران اینجا کلیک کنید.

لینک های زیر را حتماٌ مطالعه نمایید

آیین نامه حضور در جشنواره نجوم قشم

فهرست اعضای دبیرخانه جشنواره

فهرست مشاوران جشنواره

فهرست تكميلی كارگاه‌ها و سخنرانی های جشنواره‌

فهرست نهایی شرکت کنندگان در جشنواره که ثبت نام خود را کامل کرده اند (به روز شده در 13 بهمن)

لوازم ضروری که باید همراه داشته باشید

چادر مسافرتی، کیسه خواب، بالشتک بادی، زیرانداز، وسایل شخصی، بشقاب، لیوان، قاشق و چنگال، لباس گرم، هد لامپ یا چراغ قوه با نور قرمز، عینک آفتابی، کرم ضد آفتاب، کفش مناسب پیاده روی، کلاه آفتاب گیر، لباس به میزان کافی برای سه روز اقامت در کمپ،کارت ملی، هر گونه داروی مورد نیاز ، دفترچه بیمه خدمات درمانی یا تأمین اجتماعی.

تهیه امکانات خوراکی در کمپ جشنواره

در محل کمپ جشنواره، رستوران صحرایی و سوپرمارکت صحرایی تشکیل خواهد شد. اختیار خرید از این دو مرکز بر عهده شرکت کنندگان خواهد بود و بنابراین شرکت کنندگان می توانند علاوه بر این دو مرکز، خوراک خود را از قبل به صورت کنسروی همراه داشته باشند، یا از شهر خرید کنند یا در رستوران های موجود در سطح جزیره استفاده کنند.

سرویس بهداشتی و حمام صحرایی در کمپ جشنواره

در محل کمپ جشنواره کانکس سرویس بهداشتی صحرایی نصب شده است. بدیهی است این سرویس ها در عین بهداشتی بودن، شرایط صحرایی خاص خود را دارند و به هر حال لازم است شرکت کنندگان در یک کمپ طبیعت گردی، با ناملایمات احتمالی زندگی در طبیعت مدارا کنند.

برق رسانی در کمپ جشنواره

دو دستگاه موتور برق برای تأمین انرژی مورد نیاز در فواصل زمانی مشخصی کار خواهد کرد و به صورت عمومی در نقطه ای از کمپ کمپ برای شرکت کنندگان قابل استفاده خواهد بود. بدیهی است پیچیدگی اعمال برق رسانی، امکان ارائه برق به هر چادر را مهیا نمی کند.

آب رسانی در کمپ جشنواره

ü آب در کمپ جشنواره با تانکر برای مصارف گوناگون و شستشوهای جزئی عرضه خواهد شد.

ü شرکت کنندگان برای تأمین آب نوشیدنی می توانند از سوپرمارکت های سطح جزیره یا سوپرمارکت صحرایی مستقر شده در کمپ جشنواره اقدام کنند.

ü شرکت کنندگان مجاز به شستشوی لباس یا ظروف بزرگ نیستند و در صورت ناگزیر بودن به شستشو لازم است مورد را با مدیر کمپ در میان بگذارند.

ü توصیه می شود که شرکت کنندگان از ظروف یکبار مصرف گیاهی که در کمپ عرضه می شود برای مصارف غذایی استفاده کنند.

امکانات پزشکی و کمک های اولیه در کمپ جشنواره

در کمپ جشنواره چادر هلال احمر به همراه تیم پزشکی مستقر خواهند بود و ضمن اطلاع از موارد بیماری که شرکت کنندگان در فرم ثبت نام اظهار کرده بودند به ارائه خدمات خواهند پرداخت. با این حال لازم است که شرکت کنندگان داروهای مورد نیاز خود را به مقدار کافی همراه داشته باشند و در صورت بروز هر گونه مشکل به چادر مربوطه مراجعه کنند.

پوشش اینترنت وایرلس در کمپ جشنواره

بنابر آخرین هماهنگی ها، پوشش اینترنت وایرلس در کمپ جشنواره برقرار شده است و شرکت کنندگان می توانند لپ تاپ همراه داشته باشند، به شرطی که نور مانیتور آن طی شب برای سایر شرکت کنندگان مزاحمت ایجاد نکند و توجه داشته باشند که مسئولیت مراقبت از لپ تاپ بر عهده خودشان است.

بزرگ ترین تلسکوپ جشنواره

با حمایت موسسه طبیعت آسمان شب یک دستگاه تلسکوپ 14 اینچ در کمپ جشنواره حاضر خواهد بود و شرکت کنندگان با توجه به راهنمایی کارشناسان این موسسه می توانند با این تلسکوپ ژرفای آسمان را رصد کنند.

خرید و تعمیر تجهیزات نجومی در کمپ جشنواره

با توجه به استقرار غرفه موسسه طبیعت آسمان شب در کمپ جشنواره، شرکت کنندگانی که مایل به خرید یا تعمیر ابزار و لوازم نجومی مورد نیاز باشند، می توانند از امکانات قابل ارائه در این غرفه استفاده کنند.

ارتباط با برنامه رادیویی روی موج نجوم و ماهنامه نجوم در کمپ جشنواره

این دو مرکز شناخته شده در عرصه اطلاع رسانی نجومی نیز در کمپ جشنواره غرفه خواهند داشت و علاقه مندان می توانند به تبادل نظر با مسئولان آن بپردازند.

تذکر: سایر مراکز نجومی که مایل به داشتن غرفه در کمپ جشنواره هستند لازم است درخواست کتبی خود را به نشانی qeshm.sf@gmail.com ارسال کنند و جهت کسب اطلاعات بیشتر با شماره 09122023017 یا 07635240793 تماس حاصل نمایند.

زمان و نشانی محل پذیرش شرکت کنندگان در جزیره قشم و ورودی کمپ جشنواره برای شرکت کنندگانی که زمینی سفر می کنند

ü شرکت کنندگان در جشنواره که با خودروی شخصی خود تا کمپ جشنواره سفر می کنند از ساعت 11 صبح روز سه شنبه 19/11/89 در ورودی کمپ جشنواره واقع در 3 کیلومتری جنوب روستای طبل (در جاده طبل به سلخ) پذیرش خواهند شد.

ü شرکت کنندگانی که با قطار یا اتوبوس پیش از ظهر روز سه شنبه 19/11/89 به بندرعباس می رسند، می توانند همراه با شناور اختصاصی شرکت کنندگان در جشنواره، از بندرعباس عازم جزیره قشم شوند. این شناور رأس ساعت 12 ظهر حرکت خواهد نمود.

ü سایر شرکت کنندگان که با قطار یا اتوبوس پس از ظهر روز سه شنبه 19/11/89 به بندرعباس می رسند، بایستی شخصاٌ از اسکله پشت شهر در بندرعباس با اتوبوسهای دریایی به جزیره قشم سفر کنند و از آنجا با تاکسی خود را به مرکز بین المللی رشد قشم برسانند.

ü شرکت کنندگان جشنواره، از مقابل مرکز بین المللی رشد قشم با خودروهای تدارک دیده شده به محل کمپ جشنواره منتقل خواهندشد.

در هر حال برای کسب اطلاعات در مورد نقل و انتقالات در قشم و بروز هر گونه مشکل در هنگام ورود به جزیره می توانید با شماره 07635240793 و از روز دوشنبه 18 بهمن با شماره تلفن 09391023017 تماس حاصل نمایید.

تذکر مهم: آخرین سرویس برای انتقال شرکت کنندگان رأس ساعت ساعت 16 مرکز بین المللی رشد قشم را به مقصد کمپ جشنواره ترک خواهد کرد. بدیهی است شرکت کنندگانی که پس از ساعت 16 به مرکز بین المللی رشد قشم مراجعه کنند بایستی شخصاٌ تاکسی بگیرند و به محل کمپ جشنواره به نشانی که در بالا اشاره شد مراجعه کنند.

زمان و نشانی محل پذیرش شرکت کنندگان در جزیره قشم و ورودی کمپ جشنواره برای شرکت کنندگانی که هوایی سفر می کنند

شرکت کنندگانی که با هواپیما به فرودگاه بین المللی بندرعباس در روز سه شنبه 19 بهمن می رسند، می توانند تا ساعت 12 ظهر صبر کنند تا با شناور اختصاصی جشنواره به جزیره سفر کنند و در غیر این صورت می توانند شخصاٌ با اتوبوس دریایی خود را به قشم رسانده و سپس تاکسی گرفته و خود را به مرکز بین المللی رشد قشم برسانند.

شرکت کنندگانی که با هواپیما به فرودگاه بین المللی قشم در روز سه شنبه 19 بهمن می رسند، بایستی شماره پرواز و زمان نشستن پرواز در فرودگاه قشم را به نشانی qeshm.starfest@gmail.com ایمیل کنند تا سرویس و راهنما برای انتقال آنها به فرودگاه اعزام شود.

در هر حال برای کسب اطلاعات در مورد نقل و انتقالات در قشم و بروز هر گونه مشکل می توانید از روز دوشنبه 18 بهمن با شماره تلفن 09391023017 یا 07635240793 تماس حاصل نمایید.

تذکرهای امنیتی

ü از همراه داشتن هرگونه وسایل اضافی و گران قیمت و زیور آلات و وجه نقد زیاد پرهیز کنید.

ü در تمام مدت برگزاری جشنواره نیروهای حراست و گارد منطقه آزاد در کمپ جشنواره گشت زنی می کنند و با هر مورد مشکوک و نفراتی که فاقد کارت شرکت در جشنواره باشند برخورد انتظامی خواهند نمود.

ü در نظر داشته باشید در طول جشنواره حداکثر نیاز به خرید هشت وعده غذایی خواهید داشت و در صورت تمایل می توانید در تورهای نیمروزه طبیعت گردی شرکت کنید. پس متناسب با این هزینه ها، وجه نقد همراه داشته باشید و آن را در طول برنامه از خود دور نکنید. مابقی وجه احتمالی مورد نیاز بهتر است در کارت عابربانک همراه شما باشد.

ü در صورت همراه داشتن لپ تاپ در برنامه، مسئولیت آن در تمام مدت بر عهده خود شماست.

نکته های مهم و توصیه های ضروری به شرکت کنندگان

1. برای حضور مناسب در جشنواره به انرژی زیادی نیاز دارید. از این رو لازم است که در روزهای پیش از سفر، وضعیت تغذیه مناسبی داشته باشید و به اندازه کافی مایعات مصرف کنید.

2. لازم است که دوشنبه شب یا در حین سفر و در قطار به خوبی بخوابید تا از روز سه شنبه برای شرکت در سخنرانی های متنوع در نظر گرفته شده در کارگاه ها شاداب باشید و پس از آن بتوانید به دور از خواب آلودگی و خستگی در طول شب رصد کنید.

3. توصیه می شود شرکت کنندگان در صورت سفر زمینی، در طی سفر از غذاهایی که ماندگاری زیاد دارند و در مجاورت گرمای هوا فاسد نمی شوند (غذاهای کنسروی) استفاده کنند. یا اینکه غذا را در رستوران های معتبر و شناخته شده بین راه یا رستوران قطار میل نمایند.

4. ممکن است که هنگام ورود به جزیره ( با شناور یا پرواز) نیاز به ثبت و دریافت رسید برای تلسکوپ ها از گمرک باشد تا هنگام خروج مشکلات گمرکی پیش نیاید، هماهنگی های اولیه با اداره گمرک قشم انجام گرفته است، با این حال در صورت بروز مشکل راهنمای جشنواره با شماره 09391023017 را مطلع نمایید.

5. همراه داشتن چادر در برنامه برای شرکت کنندگانی که مستقل شرکت می کنند و تور آژانس جزیره رنگین کمان را خریداری نکرده اند الزامی است. این شرکت کنندگان اگر چادر به همراه ندارند باید توجه داشته باشند که از روز سه شنبه تا جمعه، خود و وسایلشان بدون هیچ سرپناهی در کمپ جشنواره باقی خواهد ماند و مسئولیت عواقب همراه نداشتن چادر مستقیماٌ متوجه خودشان خواهد بود.

6. تمام جابجایی ها و برنامه های گروه با نظر و تحت فرمان مجری جشنواره نجوم (آقای نجفی) انجام خواهد شد. تکروی در یک برنامه گروهی جایی ندارد و با خاطیان برخورد خواهد شد.

7. شرکت کنندگانی که به هر دلیلی مایل به خروج از کمپ و اقامت و سفر به دیگر نقاط جزیره در مدت برگزاری جشنواره هستند، باید توجه داشته باشند که مسئولیت عواقب حوادث که در خارج از کمپ رخ می دهد متوجه مجریان جشنواره نخواهد بود و بیمه حوادث فقط برای حاضران در کمپ اعتبار خواهد داشت.

8. هیچ یک از افراد حاضر در برنامه مجاز به استعمال هر شکل از دخانیات در ملاء عام نیست و به پیشاهنگ ها و گاردهای منطقه آزاد قشم دستور اکید داده شده تا خاطیان را از کمپ جشنواره خارج کنند.

9. مراقبت از ابزار رصدی (شامل تلسکوپ، دوربین دوچشمی، دوربین عکاسی و ...) بر عهده مالک آن است و دبیرخانه حشنواره مسئولیتی از این بابت عهده دار نخواهد بود.

10. توصیه می شود که شرکت کنندگان یک کاور پلاستیکی یا هر نوع محافط قابل حمل و نقل برای حفاظت تلسکوپ خود از آفتاب و باد و باران، به ویژه در روزهای جشنواره همراه داشته باشند.

11. گردونه و اطلس آسمان از هر نوع که فکر می کنید به آن نیاز خواهید داشت، همراه داشته باشید.

12. چراغ قوه همراه با باتری اضافه (فقط با نور قرمز) را فراموش نکنید.

13. هیچ یک از حاضران در برنامه مجاز نیستند از وسایل تولید کننده نور و یا صدا (همچون لیزرهای سبز و قرمز، لپ تاپ، چراغ قوه با نور شدید، واکمن و رادیو و...) به نحوی استفاده کنند که موجب آزار اطرافیان باشد. در صورت مشاهده، پیشاهنگ های گروه وسیله مذکور را ضبط خواهند نمود.

14. با توجه به احتمال برودت نسبی هوا تا دما تا 10+ درجه سانتیگراد و کاهش انرژی شرکت کنندگان پس از نیمه شب، همراه داشتن لباس گرم و کاپشن ضروری است.

تلفن تماس با راهنمایان جشنواره (فقط برای مواقع اضطراری)

شرکت کنندگان در تمام مدت برگزاری جشنواره از آغاز تا انتها، در صورت بروز هر گونه مشکل اضطراری و فوری می توانند با خانم سالار با شماره 09391023017 یا آقای نجفی با شماره 09351023017 تماس حاصل نمایند.

ثبت نام نهایی چگونه انجام شده است؟

ü شرکت کننده برای ثبت نام قطعی می بایست فرم ثبت نام را تکمیل نموده و همراه با عکس خود و مبلغ ورودیه جشنواره را به شماره حساب جشنواره نجوم قشم که در اطلاعیه های قبلی اعلام شده بود واریز و با ذکر شماره 16 رقمی کارت خود و شماره پیگیری وجه واریز شده را به نشانی الکترونیک qeshm.starfest@gmail.com ارسال کرده باشند.

ü پس از ارسال ایمیل فوق بایستی یک رسید اینترنتی که حاوی کد ثبت نام است را در ایمیل خود دریافت نمایند. همراه داشتن پرینت برگه رسید ثبت نام که حاوی کد ثبت نام است همراه با کارت شناسایی معتبر برای دریات کارت ورود به کمپ جشنواره ضروری است.

ü شرکت کنندگانی که تاکنون رسید و کد ثبت نام را دریافت نکرده اند، در اسرع وقت با نشانی qeshm.starfest@gmail.com مکاتبه نمایند.

پذیرش نهایی فقط با توجه به موارد زیر صورت می گیرد

ü اطلاعات ارائه شده در فرم ثبت نام که پر کرده است درست و مطابق واقعیت باشد.

ü شرکت کننده در هنگام پذیرش در کمپ جشنواره، بایستی پرینت برگه رسید ثبت نام حاوی کد ثبت نام را همراه با اصل کارت ملی یا شناسنامه خود را به همکاران اجرایی برنامه ارائه کنند. در غیر این صورت وجه کامل ثبت نام در محل کمپ جشنواره اخذ شده و کارت حضور در جشنواره صادر خواهد شد.

حامیان جشنواره

اداره ژئوپارک قشم

اداره کل گردشگری سازمان منطقه آزاد قشم

مرکز بین المللی رشد قشم

موسسه طبیعت آسمان شب

دفتر خدمات توریستی جزیره رنگین کمان

اداره کل بنادر و دریانوردی استان هرمزگان

همکاران بخش اطلاع رسانی جشنواره

ماهنامه نجوم

برنامه رادیویی روی موج نجوم

پایگاه اینترنتی آسمان شب ایران

سخن پایانی

موفقیت برگزاری یک جشنواره نجومی وابسته به نظم گروهی و همکاری با گروه برگزار کننده است. برای اجرای منظم برنامه ها به همکاری صمیمانه تک تک شرکت کنندگان نیاز است تا شب های بی نظیری به یاد بماند. رعایت پاکیزگی و قوانین حضور در یک ژئو پارک به عنوان یک منطقه بکر طبیعی بسیار مهم است. شرکت کنندگان تدارک سه شب زندگی در طبیعت را به درستی ببینند و ابزار رصدی و عکاسی خود را از پیش کنترل کنند.

جشنواره نجوم قشم با هدف نهایی و آرمانی گرد هم آمدن علاقه مندان به نجوم و طبیعت برای بیشتر آموختن و بهره مندی از مواهب طبیعی طی سه روز و سه شب رصدی و در کمپ رصدگران جشنواره زیر آسمان پر ستاره، همان چیزی که همه ما را دلباخته خود کرده است برگزار می شود.

بدیهی است برگزاری چنین برنامه ای بهانه ای برای با هم بودن، ایجاد ارتباط میان منجمان آماتور باتجربه و مبتدی، آموختن و آشنایی بیشتر با جنبه های گوناگون فعالیت های علمی آماتوری و بهره مندی هر چه بیشتر از مواهب طبیعی جزیره قشم است.

با آرزوی سفری خوش و ایمن

دبیرخانه نخستین جشنواره نجوم قشم

معرفی یک کتاب مفید در زمینه " عکاسی نجومی" (حوريه آقانور)

2011-02-03T00:32:00.003+03:30

اخیرا با کتاب مفیدی در زمینه عکاسی نجومی آشنا شدم،گفتم شاید بد نباشد که به بقیه روی موج نجومی های عزیزی که به این زمینه از دنیای نجوم هم علاقمندند معرفی کنم.

"کتاب راهنمای مبتدیان برای عکاسی نجومی DSLR "با نام لاتین:

A Guide to Astrophotography with Digital SLR Cameras

با هم نگاهی به بخش معرفی این کتاب که توسط نویسنده ی آن در سایت اختصاصی اش آورده شده می اندازیم:

"کتاب راهنمای مبتدیان برای عکاسی نجومی DSLR " که به صورت الکترونیکی منتشر می شود،کتابی است به قلم "جری لدریگس".

در این کتاب می آموزید که چطور می توانید با استفاده از دوربین های دیجیتال (DSLR) آغاز به گرفتن عکسهای نجومی زیبا کنید آن هم با تکنیک های ساده ای که هر کسی می تواند به سادگی یاد بگیرد حتی اگر چیزی راجع به نجوم و عکاسی نجومی نداند!

این کتاب به شما نشان می دهد که چگونه به آسانی می توانید با استفاده از ابزار های رایج و روش های پایه ای عکسهایی زیبا و فوق العاده بگیرید.همچنین میتوانید در یابید که چگونه می توان به بهترین ابزارهای ممکن در این زمینه دست یافت.

"کتاب راهنمای مبتدیان برای عکاسی نجومی DSLR " مفاهیم و تکنیک ها را ،در بخش های کوتاه و قابل فهم بیان می کند، به طوریکه هر کدام از فصل های کتاب به یکی از جنبه های موضوع اصلی اختصاص یافته است.

جزئیات بیشتر را در مورد کتاب می توانید در فهرست مطالب که به طور خلاصه در انتهای این مقاله آورده شده ملاحظه فرمایید.

"برای شروع می توان از عکسهای نجومی بسیار ساده ای آغاز کرد که تنها با یک دوربین و لنز ساده و یک سه پایه ثابت گرفته می شود. سرانجام شما پیشرفت خواهید کرد و قادر خواهید بود تا عکسهایی را با زمان نوردهی طولانی تر با تلسکوپتان بر پایه ی استوایی بگیرید.

بعد از اینکه شما بر پایه و اساس عکاسی نجومی تسلط یافتید،آماده خواهید بود که از تکنیک های پیشرفته تر مانند تکنیک کاهش کادر تاریک ، تکنیک stacking و دیگر تکنیک های موجود در این زمینه استفاده کنید.

با این کتاب شما خواهید یافت که چگونه به سادگی می توان :

عکسهای نجومی زیبا گرفت آن هم تنها با یک دوربین ساده بر روی یک سه پایه.

از ماه ،خورشید ،ستارگان ،سحابی ها و کهکشان ها عکس گرفت.

با استفاده از دوربین دیجیتال و تلسکوپ عکسبرداری کرد.

زمان صحیح نوردهی را تشخیص داد.

عکسها را ویرایش کرد.

روشنایی،تضاد نور (contrast) و تصحیح رنگ انجام داد.

اشتباهات موجود در عکس را تشخیص داد و آنها را تصحیح کرد.

هر اشتباهی را که شما ممکن است در زمینه ی عکاسی نجومی مرتکب شوید،من زمانی که خودم یک مبتدی بودم مرتکب شده ام، در حالیکه نمی دانستم چه باید بکنم؟

در این کتاب بخشی با عنوان اشتباهات و خطاهای رایج وجود دارد که با مثال های از تصاویر واقعی تو ضیح داده شده است. بنابر این شما می توانید ببینید که این اشتباهات رایج چگونه اند و راه حل آنها چیست؟

شما این خطاها را مرتکب نخواهید شد چون من می توانم به شما راه حل ساده را برای انجام صحیح آنها ارائه دهم."

جادوی عکاسی نجومی با نوردهی بلند مدت در اینست که زیبایی و شگفتی کیهان را آشکار می کند،جلوه هایی از آسمان شب که آنقدر کم نورند که با چشم و حتی با تلسکوپ دیده نمی شوند.

نویز های پایین دوربین دیجیتال DSLR ،پنجره ای است شگفت انگیز رو به دنیای جدید عکاسی نجومی.

با این کتاب شما می آموزید که چطور با استفاده از دوربین های DSLR از سوژه های کلاسیک ،تصاویر زیبا و قابل توجه بگیرید.

پس منتظر چه هستید؟

خلاصه ای ازفهرست مطالب کتاب

"راهنمای مبتدیان برای عکاسی نجومی DSLR ":

فصل 1:پایه های نجوم.

فصل 2:تلسکوپ و پایه.

فصل 3:دوربین هایDSLR برای عکاسی نجومی.

فصل4:لنزهای دوربین برای عکاسی نجومی

فصل5:گرفتن تصاویر.

فصل6:مقدمه چینی عکاسی.

فصل7:پردازش تصاویر

فصل8:تکنیک های پیشرفته.

فصل9:آنچه غلط است!

فصل10:شگفتی های آسمان.

برای دستیابی به اطلاعات جامعتر راجع به این کتاب ونیز کتابهای دیگری که

از این نویسنده در دسترس است و همچنین خرید اینترنتی این کتاب می توانید به سایت زیر مراجعه فرمایید:

http://www.astropix.com/index.html

حوريه آقانور

لینك دانلود فایل صوتی برنامه چهل‌و‌دوم

2011-02-02T12:17:00.000+03:30

عكاسی نجومی را بشنوید. زمان كمی داشتیم، برای طرح موضوعات بسیار. ان‌شاءالله در آینده نزدیك باز هم سری به عكاسی می‌زنیم و اطلاعات بیشتری را در اختیار شنوندگان قرار می‌دهیم.

اين هفته، روي موج نجوم، درباره عكاسي نجومي حرف مي‌زنيم

2011-01-31T14:54:00.000+03:30

مشاهده آسمان در قاب كوچك يك دوربين.

اين، همان تصويری است كه برای اولین بار پای بسیاری از منجمان را به دنیای نجوم باز كرد. حالا این منجمانی كه شب‌های زیادی، دور از گرمای خانه و شیرینی خواب، چشم به زیبایی‌های آسمان می‌دوزند، دوست دارند آنچه را كه می‌بینند در عكسی زیبا از آسمان به دیگران هدیه دهند.

عكاسی نجومی یكی از پر طرفدارترین شاخه‌ها نجومی است كه هر روز گسترش بیشتری در بین رصدگران آسمان، و همچنین علاقه‌مندان به رشته عكاسی پیدا می‌كند.

شاید شما هم یكی از كسانی باشید كه دوست دارند از آسمان و شب‌های رصدی، عكسی به یادگار بردارند. شاید دوست داشته باشید درباره دوربین مناسب برای عكاسی نجومی اطلاعات بیشتری پیدا كنید، یا درباره تكنیك‌های ویژه عكاسی نجومی بیشتر بدانید.

این هفته، در چهل و دومین برنامه از مجموعه رادیویی «روی موج نجوم» درباره عكاسی نجومی صحبت می‌كنیم. احمد كریمی و اوشین زاكاریان، كارشناسان این هفته روی موج نجوم، در كنار حافظ آهی – سردبیر و مجری برنامه – در استودیو پخش رادیو تهران حاضر خواهند بود تا در كنار توضیحات لازم در مورد عكاسی نجومی به سؤالات شما در این حوزه نیز پاسخ دهند.

در كنار پرسیدن سؤال‌هایتان می‌توانید به پرسش روی موج نجوم نیز پاسخ بدهید. كارشناسان برنامه بهترین پاسخ را انتخاب می‌كنند و ماهنامه نجوم به منتخب این هفته نیز شش ماه اشتراك مجله را هدیه می‌دهد.

چهل و دومین برنامه «روی موج نجوم» با موضوع عكاسی نجومی، سه شنبه 12 بهمن ماه، از ساعت 21:00 تا 22:30 از شبكه رادیویی تهران پخش می‌شود. شنوندگان ساكن تهران برای شنیدن این برنامه می‌توانند رادیوی خود را روی موج اِف‌اِم ردیف 95 قرار دهند. در شهرستان‌ها رادیو تهران روی موج اِی‌اِم ردیف 1332 پخش می‌شود.

برای شنیدن برنامه‌های گذشته روی موج نجوم، یا پی‌گیری خبرهای برنامه، همچنین برای ارائه نظر و پیشنهاد یا اعلام آمادگی برای همكاری با روی موج نجوم به وب‌سایت برنامه مراجعه كنید:

www.ruyemojenojum.ir

همایش دانش‌آموزی فیزیك

2011-01-30T00:26:00.000+03:30

هر ساله یکی از مراکز سمپاد اهواز(فرزانگان-شهید بهشتی) همایش دانش‌آموزی فیزیک را برگزار می‌کند و برگزاری ششمین دوره این همایش را دبیرستان شهید بهشتی اهواز عهده دار شده است كه شامل دو بخش مقالات و آزمایش است.
علاقمندان به شرکت در این همایش می‌توانند با مراجه به سایت www.spc2011.com اطلاعات خود را تکمیل کنند.
لازم به ذکر است مهلت ثبت‌نام و ارائه مقلات و آزمایش‌ها تا دهم بهمن ماه است.
همچنین زمان برگزاری همایش 5 اسفند 1389 است.

سمیرا کیان‌پور

همکار باشگاه شنوندگان روی موج نجوم

آسمان در شب (The Sky at Night) - آرش نظری

2011-01-29T11:32:00.001+03:30

برنامه آسمان شب (شبکه 4) مدتی است که پخش نمی‌شود. برنامه زیبا و مهیجی که علاقمندان بسیاری در ایران هر هفته مشاهده می‌کردند و البته معرفی نجوم و ایجاد علاقه به آن در ذهن مخاطب، یکی از بهترین رسالت‌های این برنامه نسبتاً قدیمی بود. به قول سر پاتریک مور مجری برنامه آسمان در شب، تولید شبکه BBC، این علاقه (به نجوم) را ما ایجاد نمی‌کنیم، چنین جاذبه‌ای به‌طور طبیعی در میان مخاطبان وجود دارد، و ما تنها این علاقه و کشش را به مردم بازمی‌گردانیم! دراینجا برنامه ((The Sky at Night از قدیمی‌ترین برنامه‌های مستند تلویزیونی را به نقل از وب‌سایت ویکیپدیا بطور اجمالی بررسی می‌کنیم:

آسمان در شب یا (آسمان شب) یک برنامه تلویزیونی مستند ماهانه در مورد نجوم است که بوسیله شبکه BBC تولید میشود.این شوی تلویزیونی با یک مجری قدیمی و همیشگی بنام سر پاتریک مور اولین برنامه خود را در 24 آوریل 1957 آغاز کرد و تا کنون ادامه پیدا کرده است! لذا میتوان آن راطولانی ترین مستند تلویزیونی در تاریخ برنامه سازی های جهان قلمداد کرد که مجری آن همواره یکسان بوده است!

تم شروع و پایان این برنامه، موسیقی زیبایی به نام (At the Castle Gate) است که در 1950 میلادی بوسیله Jean Sibelius تدوین شده بود.

محتوای برنامه

این برنامه گستره وسیعی را درنجوم وعناوین مهم فضایی دربرمیگیرد.در گذشته سرفصلهای برنامه عموما شامل چرخه های حیات ستارگان،اخترشناسی رادیویی،قمرهای مصنوعی(ماهواره ها)،سیاهچاله ها،ستارگان نوترونی وبسیاری چیزهای دیگر بود.این برنامه پدیده های نجومی مختلفی را که در حین پخش آن روی می داد یا در شرف وقوع بود مورد بررسی و پوشش قرار میداد،خصوصا اگر آن پدیده خیلی عمومیت نداشت، مثل بارش شهابی یا دنباله داری که به تازگی رصد شده بود. پاتریک مور علاقه وافر خود را به این شوی تلویزیونی چنین ابراز میدارد:اخترشناسی موضوعی کاملا سحر انگیز و پرجاذبه است.شما هستید که آن را جستجو می کنید...نمی توانید به ایجاد علاقه مندی در نجوم کمک کنید چرا که این علاقه مندی همین جاست. ما تنها تلاش کرده ایم که چنین علاقه ای را به مردم باز گردانیم و کسی که قرار است چنین کاری کند من نیستم! جاذبه و کششی که در نفس اخترشناسی وجود دارد ،این کار را انجام میدهد!

مهمانان سرشناس برنامه

در طول سالها پیشگامان علم نجوم و اخترشناسان سرشناسی در این برنامه تلویزیونی ظاهر گشته اند از آن جمله می توان از این دانشمندان و فضانوردان نام برد:Harlow Shapley (کسی که اندازه کهکشان راه شیری را اول بار تخمین زد.), Fred Hoyle, Bell Burnel, Bart Bok, Carl Sagan, John Zarnecki, Allan Chapman, Michael Bentine, Monica Grady, Neil Armstrong, Buzz Aldrin, Piers Sellers, ….

در ژولای 2004 پاتریک مور به دلیل ابتلای به بیماری سالمونلای شدید قادر به اجرای برنامه نشد و لذا مجری دیگری بنام آقای Chriss Lintott (کیهان شناس از آکسفورد) برای اولین بار جانشین مور شد و میزبانی برنامه را بعهده گرفت! اما پس از مدتی در آگوست همان سال پاتریک مور دوباره به شوی تلویزیونی خود بازگشت.(در طول 53 سال از اجرای شوی جالب تلویزیونی آسمان شب، این اولین و تنها قسمتی بود که مور اجرای برنامه را شخصا بعهده نداشت!)

دکتر Brian May با درجه Ph.D. در رشته اختر فیزیک یکی از مهمانان این برنامه است که هر چند وقتی در برنامه آسمان شب ظاهر میشود. در 1 آوریل 2007 سر پاتریک مور پنجاهمین سالگرد تلویزیونی خود را با عنوان ویژه (سفر در زمان) اجرا کرد که در این برنامهJohn Clushaw هنرمند و کمدین معروف انگلیسی نیز حضور پیدا کرد.

یادبودی برای تجلیل از آسمان شب

اتحادیه بین المللی اخترشناسی پنجاهمین سالگرد این شوی تلویزیونی را با نام گذاری سیارکی جدید جشن گرفت،این سیارک با نام: (57424 Caelumnoctu) نامگذاری گردید.(عدد مذکور به تاریخ اولین اجرای برنامه یعنی 1957.4.24 اشاره داشته و کلمه لاتین ذکر شده مترادف نام این شوی تلویزیونی یعنی آسمان شب میباشد.)

در فوریه 2007 نیز سرویس پستی بریتانیا (پست سلطنتی) ،مجموعه ای از شش تمبر با نماد نجومی منتشر کردکه یادبودی برای پنجاهمین برنامه آسمان شب محسوب میشد.در کتاب رکوردهای جهانی Guiness نام پاتریک مور در لیست بهترین و فعالترین مجریان در جهان ثبت شد، مجری توانایی که از سال 1957 تا کنون تمام قسمتهای آسمان در شب را به جز یک بخش ، میزبانی کرده است!

انتشارDVD

در شش ژولای 2009 با نزدیک شدن به چهلمین سالگرد گام نهادن اولین انسان بر کره ماه یک DVD جالب به مناسبت یادبود برنامه آسمان در شب انتشار یافت که در این برنامه فیلمی از پرواز آپولوی 11 و فرود آن بر سطح کره ماه به نمایش در آمد.

منبع:

http://en.wikipedia.org/wiki/The_Sky_at_Night

برگردان: آرش نظری

5/11/1389

آسمان شب؛ طبیعتی که واقعاً فراموش شد ... (حوریه آقانور)

2011-01-28T14:14:00.001+03:30

"آسمان شب؛ طبیعت فراموش شده"

این عبارتی بود که از کودکی به واسطه ی برنامه ی " آسمان شب" در گوش همه ی هم سن و سال های من بود و به گونه ای با آن بزرگ شدیم...

"آسمان شب؛ طبیعت فراموش شده"

عبارتی که با آن به نجوم علاقمند شدم،دوران کودکی ام را با این عبارت و با این برنامه سپری کردم و شدم یک شیفته آسمان ...

بزرگ و بزرگ شدم ...و در طول این مدت در گوشه ی پنهان ذهنم همیشه و همیشه این شیفتگی وجود داشت ، به همین واسطه رشته ی فیزیک را در دانشگاه انتخاب کردم،آن هم به عشق همون نجومی که از کودکی با آن زندگی کردم...

سخت بود!

فیزیک واقعا رشته سختی بود،اونم با شرایط سخت گیرانه ی دانشگاه ما...تا جاییکه همه ی هم ورودی های من نتونستن این رشته رو ادامه بدن.

من اما با اینکه دچار تردید شده بودم و پاهام کمی می لغزید ادامه دادمش...

آن هم به دلیل همان ذوق و شوق وشیفتگی که به جرات میتونم بگم "آسمان شب " در من زنده کرده بود...

یادش بخیر!

یه دورانی دیگه دوشنبه شب ها واسه ی من تعریف شده بود در " آسمان شب"

دیگه " آسمان شب " جزیی از زندگیم شده بود...موبایلم دیگه سر ساعت 10 دوشنبه شب ها آلارم می داد که:

"هر کجا هستم باشم...آسمان مال من است"

توی خوابگاه حتی شبهای امتحان هم کتاب بدست پای تلویزیون می نشستم...

و گاهی پیش میومد که همپای من عده ای هم به دیدن " آسمان شب " تشویق می شدن...

جالبه!

همه بچه هایی خوابگاه یه زمانی حتی شده کوتاه مخاطب برنامه " آسمان شب " بودند...

و این واقعا واسه ی من جالب بود....

گذشت و گذشت ......و این 4 سال به اتمام رسیدو بعد از اون من به طور تخصصی تر وارد عرصه نجوم شدم.

درسته که حالا میتونم دقیق تر و تخصصی تر در مورد ستاره شناسی مطالعه و تحقیق کنم و به عبارتی نجوم دیگه جزیی جدا نشدنی از زندگی من شده ، درسته که دیگه حالا فقط به جای دوشنبه شب ها ،تمام شب روزم رو نجوم فرا گرفته اما....

اما...

اگه " آسمان شب " نباشه انگار چیزی کمه...

"آسمان شب " برای من و هم نسلی های من فقط یه برنامه ی علمی نبود...

"آسمان شب " برای ما یه همراه بود همراهی که با اون به نجوم علاقمند شدیم...

با اون زندگی کردیم....

با اون بزرگ شدیم....

و به واسطه ی این همراهی حتی سرنوشتمون تغییر یافت...

اما ای کاش این همراهی اینقدر کوتاه نبود...

ای کاش " آسمان شب" همراه همیشگی مون بود...

ای کاش...

حوریه آقانور

لینك دانلود فایل صوتی برنامه چهل‌و‌یكم

2011-01-27T09:48:00.000+03:30

امیدوارم آسمان شب پاسخ سؤال‌های شما را داده باشد.

پایان تلخ یا تلخی بی‌پایان (محمدمحسن مهدی‌زاده)

2011-01-25T10:49:00.000+03:30

یادم می آید حدود شش سال قبل، وقتی داشتم بین برگه های پاره پاره ی روزنامه هایی که در پشت بام انباشته کرده بودیم می گشتم ، چشمم به صفحه ای از دوچرخه(1) افتاد، که هرچند قسمت هایی از آن از بین رفته بود اما باز هم آن مطلبی که چشم مرا گرفت، کامل بود.

مناظره ای بود بین آقای آبی و آقای قرمز (نمی دانم، شاید هم شعله بودند، این هم مثل نام اصلی «الی»، چه اهمیتی دارد!) که داشتند در مورد جرقه زدن آتش در هنگام سوختنش بحث می کردند. آقای آبی عقیده داشت که وقتی مولکول های کربن با اکسیژن واکنش می دهند ، انرژی زیادی آزاد می شود که ما به این واکنش سوختن می گوییم. این جرقه ها هم به خاطر همان واکنش است، اما آقای قرمز می گفت نه خیر جانم، وقتی ما چوب را آتش می زنیم، شعله های آبی و قرمز و زرد جشن می گیرند و شروع می کنند به بزن و بکوب، برای همین است که هی جرقه می زنند! چند تا از بچه ها از آقای آبی حمایت می کردند و تعداد خیلی زیادی هم از آقای قرمز. آخرسر، آقای قرمز، نظر آقای آبی را قبول نکرد ولی در عوض بچه هایی که از آقای آبی حمایت می کردند را جذب خودش کرد و آقای آبی افسرده شد.

واقعاً داستان تلخی است. اما تلخی داستان وقتی بیشتر خودش را نشان می دهد که با نمونه هایی واقعی از این داستان سر و کار داشته باشیم. هر چند که معتقدم « یک پایان تلخ بسیار بهتر از یک تلخی بی پایان است(2)»، اما این اتفاقی که می خواهم بگویم، هم پایان تلخی داشت و هم تلخی آن تا آخر عمر آزارمان خواهد داد .

هفته قبل دوشنبه، آسمان شب پخش نشد. تعجبی هم نداشت. گاهی اوقات از این دست اتفاق ها می افتاد، اما وقتی نگران شدم که در یکی از سایت های نجومی خواندم: آسمان شب دیگر پخش نمی شود. یعنی دیگر بهترین برنامه علمی کشور و یکی از پرسابقه ترین برنامه های تاریخ صدا و سیما پخش نمی شود. به ظاهر اشکالی ندارد. اما وقتی این موضوع نگران تان می کند که با آسمان شب عاشق شده باشید، با آسمان شب زندگی کرده باشید، با آسمان شب رصد کرده باشید و با آسمان شب، چهره کسانی که برای تان در «نجوم» مطلب می نویسند را دیده باشید و از این راه با آن ها آشنا شده باشید. برادران صفاریان پور، همان آقای آبی هستند که خیلی تلاش کردند نظر آقای قرمز در مورد علم را عوض کنند اما نشد که نشد. اما داستان آن ها یک تفاوت مهم با داستان بالا دارد، من و تمام کسانی که با آسمان شب به دنیای نجوم پا گذاشته اند، هیچ وقتِ هیچ وقتِ هیچ وقت، برادران صفاریان پور را تنها نمی گذاریم و مطمئنیم که تا وقتی که پیش شان هستیم، اتفاقی که برای آقای آبی افتاد برای شان نمی افتد و هیچ وقت آقای قرمز ما را جذب خودش نخواهد کرد.

امیدوارم این وقفه در پخش دائمی نباشد و ستاره های آسمان برادران صفاریان پور و تمام کسانی که برای ترویج علم تلاش می کنند، هیچ وقت خاموش نشود و همیشه بدرخشد.

1- دوچرخه، ضمیمه روزنامه همشهری است که در روز پنجشنبه برای نوجوانان منتشر می شود.

2- یکی از دیالوگ های ماندگار درباره الی که توسط احمد (شهاب حسینی) به الی (ترانه علیدوستی) گفته شد.

محمدمحسن مهدی‌زاده

آقای آهی و روی موج نجومی های عزیزسلام! (زکیه چهرقانی)

2011-01-25T10:27:00.000+03:30

به نام آن که هستی نام از او یافت فلک جنبش ، زمین آرام از او یافت

خیلی دلم پره، نمی دونم از کجا شروع کنم، کدوم رو بگم و کدوم رو نگم، نمی دونم اصلاً این جا جای گفتنش هست یا نه، اما اگر به شما نگم پس به کی بگم؟ بنابراین می گم، امیدوارم که فایده ای داشته باشه، یا حداقل حرفم به اون هایی که باید برسه ، برسه!

شاید اصلی ترین چیزی که می خوام بگم ، همون حرفیه که در برنامه هم گفتم:"کسی می دونه چرا برنامه ی اسمان شب تموم شد؟ " به قول شما :"کسی که می دونه ، اما... " حالا می خوام بگم لطفا اون کسی که می دونه ، بگه چرا؟! منظورم آقای" صفاریان پور" هستش. از شما و ایشون و تمام کسانی که می دونن خواهش می کنم که بگن چرا؟!

شما بگید که این درسته که برنامه ای با شه به اسم "آسمان شب" ، ده سال پخش بشه و خیلی ها رو جذب خودش بکنه، مسیر زندگی خیلی ها رو عوض کنه ، کسانی مثل من با دیدن یک قسمتش مطمئن بشن که عاشق نجومن و تمام فکر و ذکر و زندگیشون رو زیر و رو کنه ، بعد یک شب مجری این برنامه که از قضا پیش خیلی ها هم عزیزه ، بگه که این آخرین برنامه ی" آسمان شب" بود ، بعدش هم خنده ای بکنه و تموم؟!!!!!

این انصافه ؟ این انصافه که یکدفعه و بدون هیچ خبر قبلی بگن برنامه ای که سال ها و ماه هاست ، که یک هفته ، به امید اون منتظر دوشنبه ها ییم ، تموم شد؟!!

نمی دونم این حس رو فقط من دارم یا...ولی فکر کنم اکثر کسانی که توی ایران به نجوم علاقه دارند، این علاقه رو مدیون برنامه ی "آسمان شب" هستند و با تمام وجودشون این برنامه رو دوست دارند!

حالا جواب این همه آدم رو کی می خواد بده ؟ اصلا کی میتونه بده؟

آقای آهی ، ازتون خواهش می کنم ، شما که به آقای صفاریان پور دسترسی دارید،ازشون بپرسید که پس جواب ما چی میشه؟! "یک خنده ی تلخ در آخر برنامه و تموم" ؟ همین؟!!!!!

در یکی از مصاحبه های آقای سیاوش صفاریان پور و آقای محمد فؤاد صفاریان پور مطلبی رو خوندم که براتون می نویسم ، ای کاش این صحبت هارو به این دو بزرگوار هم یادآوری کنید:

" سؤال:تخيلي كه به حقيقت پيوست؟
آقای سیاوش صفاریان پور :چيزي كه براي ما دور از ذهن بود، همين فضايي است كه امروز در آن قرار داريم. رسيدن به اين موقعيت، روزي براي ما سخت بود اگرچه به آن فكر مي‌كرديم و آن را مي‌ديديم، اما تخيلي بود كه در نهايت به حقيقت پيوست..
آقای محمد فؤاد صفاریان پور: نمي‌دانم منظورتان از تخيل همان آرزو است يا نه؟ اما يك روزي ما با ديدن و شنيدن تلويزيون و راديو، هيجان‌زده مي‌شديم و در عين حال دوست داشتيم هيجان‌آفريني هم كنيم.

حالا ما (منظورم علاقمندان به نجوم و "آسمان شب" هستش) یا حداقل من (اگر نخوام جای کسی حرف بزنم ، با این که می دونم که این حرف خیلی هاست) خودم رو جای دیروز آقایان صفاریان پور می بینم ، و امروزشون برام یه آرزوئه ، آرزومه که من هم یه روزی از یه طریقی بتونم بقیه رو با زیبایی های علم نجوم و "آسمان شب " آشنا کنم.اما می دونم اون روز من جاخالی نمی کنم و وسط کار...!

پس آقای آهی از شما خواهش می کنم که از طرف من و تمام دوستانم و تمام کسانی که با برنامه ی" آسمان شب" و ایشون ، نجوم رو شناختند ، بخواین که این راه رو نیمه رها نکنن! این رسم معرفت نیست!

می دونم که زیاد حرف زدم ، امیدوارم که حوصلتون گرفته باشه که تا آخرش رو بخونید، اما دلم خیلی پر بود . وقتی که شما در برنامه گفتید که از آقای صفاریان پور دعوت می کنید که بیان و بگن چرا ، گفتم این بهترین موقعیته که من هم حرفام رو بزنم ، به امید این که شما حرفای من رو به ایشون منتقل کنید ، و گفتم!

امیدوارم که شما از طرف ما از آقای صفاریان پور ، بپرسید که: " چرا برنامه ی آسمان شب تموم شد؟!!!!!!!!!!!!!!!! "

مطلب دیگه ای بود که می خواستم بگم، توی برنامه وقتی که پیام اون کسی رو که ازتون انتقاد کرده بود رو ، خوندید، با اطمینان کامل "یک ماه و نیم "دیگه رو ،تعیین کردید که فرصتی باشه برای شما ! چرا دقیقا " یک ماه و نیم" ؟!!!

نکنه که جدی گفتید که می رین؟!!!!

اگر شما نباشید (هرچند که نمی شه از زحمات عوامل دیگه ی برنامه گذشت) از "روی موج نجوم" دیگه حتی "قطره ی نجوم " هم باقی نمی مونه !

این هیجان و سرزندگی شماست که "روی موج نجوم" رو می کنه "روی موج نجوم"!

نکنه که شما هم اصل معرفت رو زیر پا بذارید و ... ! پس "خواهش می کنم" که خیال من رو راحت کنید و بگید که هستید و تا آخرش پای برنامه وایسادید! لطفا !

تا یادم نرفته یک مطلب دیگه رو هم بگم، اگر یک روزی روزگاری از آقای صفاریان پور یا آقای امین تفرشی دعوت کردید که به برنامه بیان ، لطفا ازشون بپرسید که از مستندی که ده ساله که در تلاش برای تهیه اش هستند چه خبر؟ " جویندگان کسوف " رو می گم ، من خبرهای پراکنده ای از پخش اون خوندم ، اما هرچه گشتم اثری از پخش این مستند نبود! اگر زحمت این سوال (علاوه بر سوالات قبلیم!) رو هم بکشید، واقعا ممنون می شم !

می دونم سرتون رو درد آوردم ، پس حرفام رو تموم می کنم.

با آرزوی ادامه ی برنامه ی "روی موج نجوم " و "آسمان شب" ، با حضور شما و آقای صفاریان پور !

زکیه چهرقانی

این هفته، روی موج نجوم، از «آسمان شب» حرف می‌زنیم

2011-01-23T09:23:00.001+03:30

شب‌های زیادی از پخش اولین قسمت از برنامه تلویزیونی «آسمان شب» گذشته است. بیشتر از ده سال. برنامه‌ای كه سهم عمده‌ای در ترویج نجوم در كشور ما داشته و تعداد زیادی از جوان‌ها و نوجوان‌های ایرانی با دیدن تنها یك قسمت از آن، مسیر زندگی خود را تغییر داده‌اند و به دنیای نجوم افتاده‌اند.

بسیاری از افرادی كه این برنامه علمی را دوست داشته‌اند و با «آسمان شب» برای خود هدفی آسمانی پیدا كرده‌اند، دوست دارند درباره این برنامه صحبت كنند. صحبت‌هایی، شاید از جنسی غیر از نجوم. حرف‌هایی كه سال‌های سال دوست داشته‌اند از زبان سازندگان این برنامه بشنوند.

این هفته در برنامه رادیویی «روی موج نجوم»، درباره برنامه تلویزیونی «آسمان شب» صحبت می‌كنیم. سیاوش صفاریان پور – کارگردان و مجری برنامه آسمان شب – و محمدجواد ترابی، كارشناس روی موج نجوم، در كنار حافظ آهی – سردبیر و مجری برنامه – در استودیو پخش رادیو تهران حاضر خواهند بود و آسمان شب را -از آغاز تا پایان- بررسی خواهند كرد. یك بررسی رادیویی،‌ درباره سالمندترین برنامه علمی تلویزیون.

برای همراه شدن با برنامه و طرح سؤال‌هایتان می‌توانید از طریق تلفن یا پیام كوتاه با «روی موج نجوم» تماس بگیرید. همچنین پیش از شروع برنامه، می‌توانید با مراجعه به وب‌سایت برنامه نظرتان را در مورد «آسمان شب» بنویسید یا سؤال‌هایتان را به صورت مكتوب از كارشناسان حاضر در استودیو بپرسید.

ماهنامه نجوم، این هفته نیز به كسی كه به پرسش آغاز برنامه بهترین پاسخ را بدهد، شش ماه اشتراك مجله را هدیه خواهد داد.

چهل و یكمین برنامه از مجموعه رادیویی «روی موج نجوم»، سه شنبه 5 بهمن ماه، از ساعت 21:00 تا 22:30 از شبكه رادیویی تهران پخش می‌شود. برنامه را می‌توانید در تهران روی موج اِف‌اِم ردیف 95 گوش كنید و در شهرستان‌ها روی موج اِی‌اِم ردیف 1332.

همچنین برای شنیدن برنامه‌های گذشته، یا اعلام آمادگی برای همكاری با روی موج نجوم به وب‌سایت برنامه سر بزنید: